Spektrum. Z kolekcji wideo Zachęty Pokazy filmów w ursula blickle videolounge

02.05 – 29.05.2011 Spektrum. Z kolekcji wideo Zachęty Pokazy filmów w ursula blickle videolounge

Kunsthalle Wien

artyści: Paweł Althamer, Azorro (Oskar Dawicki, Igor Krenz, Wojtek Niedzielko, Łukasz Skąpski), Wojciech Bąkowski, Katarzyna Kozyra, Robert Kuśmirowski, Alicja Karska, Wunderteam (Wojciech Duda, Rafał Jakubowicz i Maciej Kurak), Jacek Malinowski, Artur Żmijewski, Julita Wójcik, Karol Radziszewski, Anna Niesterowicz, Anna Baumgart, Piotr Wysocki, Marta Deskur, Paweł Kruk, Joanna Rajkowska
kurator: Anna Tomczak

Zachęta jest instytucją, której korzenie sięgają połowy XIX wieku (Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych)  a misją jej była i jest szeroko rozumiana promocja sztuki współczesnej, Posiada swoją kolekcję sztuki, której specyficzny charakter ukształtował się w wyniku zmian historycznych w Polsce, których Galeria była świadkiem a czasem też uczestnikiem.. Ogromne zbiory sztuki polskiej gromadzone przez Towarzyszko Zachęty Sztuk Pięknych od XIX wieku po II wojnie światowej zostały przekazane Muzeum Narodowemu. Wówczas w miejsce Towarzystwa w budynku Zachęty ustanowiono Centralne Biuro Wystaw Artystycznych mające zajmować  się realizacją ówczesnej polityki kulturalnej państwa również poprzez zakupy dzieł sztuki (w czasach realnego socjalizmu Państwo jako jedyny mecenas dokonywało na szeroka skale stałych zakupów od artystów).  Te nierówne pod względem artystycznym ale interesujące pod względem politycznym zbiory zostały uporządkowane i przekształcone w kolekcję przez zespół Zachęty dopiero w latach 90. Wówczas po zmianie ustroju Zachęta stała się Narodową Galerią, podległą ministrowi kultury o autonomicznym programie wystaw z możliwością samodzielnego wyboru dzieł do kolekcji.

Pod koniec lat 90 zapoczątkowano kolekcję wideo. Podobnie jak pozostałe najnowsze nabytki włączone do zbiorów, wśród wideo znalazły się dzieła,  których Zachęta była współproducentem. Część z nich powstało na potrzeby wystaw i projektów organizowanych przez galerię  w Polsce i za granicą (jak Biennale w Wenecji).

Kompilacja filmów wideo prezentowana w ursula blikle lounge stanowi wybór prac z kolekcji wideo Zachęty. Program tematycznych pokazów filmów wideo to spektrum, czyli pewien uporządkowany zbiór pewnych zjawisk i pojęć analizowanych przez twórców. To prezentacja dzieł najnowszej sztuki wideo w Polsce, tworzonej przez wybitnych artystów młodego i średniego pokolenia. Projekcje wchodzące w skład projektu Spektrum, zostały podzielone na następujące bloki tematyczne: dźwięk, gender, portret społeczny i role.  Dokonany wybór był podyktowany zarówno warunkami technicznymi miejsca prezentacji – zostały wybrane projekcje jednokanałowe, których tematyka i estetyka pozwala na pokazanie w proponowanej postaci. Dobór tych dzieł to również próba nakreślenia szereg tematów poruszanych przez  polskich artystów posługujących się wideo. Stanowi on przekrój i spektrum problemów aktualnych w sztuce polskiej. Nie można go traktować jako obraz całkowity, lecz przekrojowe spojrzenie na polską sztukę wideo ostatnich dwóch dekad. Artyści sięgają po odmienne techniki filmowe – od animacji po estetykę dokumentu, filmową czy telewizyjną (reality show). Z pośrednictwem kamery rejestrują znaki czasu, w którym tworzą.

Spektrum. Z kolekcji wideo Zachęty. Pokazy filmów w ursula blickle videolounge
Wystawa prezentowana w Kunsthalle Wien

02–08.05.2011 DŹWIĘK
09–15.05.2011 PŁEĆ
16–22.05.2011 ROLE
23–29.05.2011 PORTRET SPOŁECZNY

DŹWIĘK

Dźwięk, muzyka, cisza – słyszymy je wokół siebie, obracamy się w audiosferze zdeterminowanej otoczeniem, w którym żyjemy i przebywamy, ale również naszymi warunkami fizjologicznymi. Dopiero jej zaburzenie lub zmiana zwraca uwagę na specyfikę tej sfery. Althamer tworzy nietypowe tło audialne w labiryntach moskiewskiego metra, zapraszając do wspólnego działania profesjonalny chór śpiewaków. Za pomocą muzyki porozumiewają się postacie w bajkowym Summertale Katarzyny Kozyry, którego zakończenie odczarowuje zarówno niezwykłe miejsce akcji jak i bohaterów wydarzeń. Całkowita cisza zaskakuje widza w wideo HH Anny Niesterowicz – artystka pozbawiając film ścieżki dźwiękowej zwraca uwagę odbiorcy na gesty tańczących dziewczyn. Karol Radziszewski w pracy Chwalcie łąki umajone tworzy duet – nagrywa swój śpiew montując go z wykonaniem pieśni przez swoją babcię. Zupełnie inne dźwięki rejestruje Artur Żmijewski współpracując w chórem głuchoniemych.

  • Paweł Althamer, Chór w metrze moskiewskim, 2004, wideo, 13.05 min
  • Katarzyna Kozyra, Summertale, 2008, wideo 19.58 min
  • Anna Niesterowicz, HH, 2002, 9 min
  • Karol Radziszewski, Chwalcie łąki, 2007, 6.36 min
  • Artur Żmijewski, Lekcja śpiewu 2, 2003, wideo, 16.3 min

PŁEĆ

Kwestia płci, jako zbioru pewnych cech zarówno fizjologicznych jak i kulturowych określających społeczne funkcje człowieka, stała się przedmiotem prac artystów. I tak Anna Baumgart powraca do skłonności dawniej stereotypowo przypisywanym kobietom: histerii i ekstazy. Jej praca odnosi się do problemu autoagresywnego zachowania kobiet, które w obecnym świecie staje się komunikatem problemów psychicznych, rozpaczy, wyrażanej językiem ciała – cały czas będącego tematem tabu. Aldona to portret transseksualisty, który opowiada o swoim życiu. Dzień Aldony jest równocześnie opowieścią o jej przemianie z mężczyzny w panią domu, dbającą o swojego partnera życiowego, wygląd zewnętrzny oraz gospodarstwo. Katarzyna Kozyra w wideoklipie Cheerleaderka komentuje kobiecość kreaowaną według amerykańskich stereotypów. Z kolei Julita Wójcik podczas perfomansu zarejestrowanego w Małym Salonie Zachęty, nawiązuje do akcji-manifestów feministycznych z lat siedemdziesiątych. Wykreowana postać HalfAWoman Jacka Malinowskiego to kobieta cierpiąca na PDS (Pelvic Degeneration Syndrome – Syndrom Zaniku Miednicy), wyniku którego utraciła  połowę ciała. Przyjęta konwencja dokumentu sprawia, że widz wierzy w tę historię bez zastrzeżeń. Choroba wyeliminowała bohaterkę z uczestnictwa w społeczeństwie, z czego ona sama nie chce rezygnować.

  • Anna Baumgart, Ekstatyczki, histeryczki i inne święte, 2004, wideo, 11 min
  • Piotr Wysocki, Aldona, 2006, wideo, 15 min
  • Katarzyna Kozyra, Cheerleaderka, 2006, wideoklip, 4.3 min
  • Julita Wójcik, Obieranie ziemniaków, 2001, wideo, 10.05 min
  • Jacek Malinowski, HalfAWoman, 2000, wideo, 12.4 min

ROLE

Role, wcielanie się w alternatywne postacie, nie pozostają w prezentowanych pracach jedynie na poziomie aktorskiego „odgrywania” założeń reżysera. To wynik pracy warsztatowej i doświadczania emocji. W pracy Marty Deskur dzieci zamieniają się w dzikie zwierzęta: warczą na widza, przyjmują groźne postawy, sięgają do skojarzeń, które łączą  się z danymi zwierzętami. Paweł Kruk przygotowując się do swojej dyplomowej pracy Larger Than Life obejrzał wiele wywiadów z Michaelem Jordanem, by wcielić się w niego całkowicie – tekst wypowiadany przez artystę, to fragmenty autentycznych wypowiedzi sportowca, odtworzone z dbałością o każdy gest, minę czy pauzę w cytowanej frazie. Mistrz mistyfikacji Robert Kuśmirowski wciela się w cyklistę, który na unieruchomionym rowerze przemierza określonej długości trasę. Artur Żmijewski w Powtórzeniu nawiązuje do słynnego doświadczenia Zimbardo. Udowadnia tym jak zachowania człowieka są warunkowane przez narzucone mu funkcje społeczne i klisze zachowań im przyporządkowanym. Joanna Rajkowska we współpracy z Freedom Theatre rejestruje warsztaty aktorskie. Zadania stawiane przed ich uczestnikami próbują uświadomić im emocje związane z napiętą sytuacją polityczną w Jeninie oraz postawami społecznymi jej uczestników.

  • Marta Deskur, To jest Klara, a to jest Pico, 1998, wideo,  2.11 min, 4.39 min
  • Paweł Kruk, Większy niż życie, 200, 9.3 min
  • Robert Kuśmirowski, Jazda godzinna na czas, 2007, wideo
  • Artur Żmijewski, Powtórzenie, 2005, wideo, 40.2 min
  • Joanna Rajkowska, Camping Jenin, 2008, wideo, 34.2 min

PORTET SPOŁECZNY

Od szczegółu do ogółu – tak można określić zabiegi zastosowane przez artystów tworzących portrety społeczne. Rodzina AZORRO to zainscenizowana i przerysowana rozmowa między członkami fikcyjnej rodziny. Wolne popołudnie upływa im na dyskusji na temat sztuki współczesnej i jej klasycznych twórców. Sztuczność relacji obnażają nienaturalne dialogi na temat klasycznych dzieł sztuki współczesnej. Film mówiony Bąkowskiego to animowany portret człowieka i jego frustracji. Myśli uczestnika szarej i powtarzalnej codzienności wyrażone zostały specyficznym językiem poezji artysty. Z kolei Projektowanie i organizacja przestrzeni Alicji Karskiej to portret miejsca – artystka powraca do ruin hotelu, w których inscenizuje za pomocą zrytmizowanej choreografii rutynę obsługi: uniformy, powtarzalne ruchy, te same wciąż wydeptywane ścieżki. Podobnie Sielanka Julity Wójcik skupia uwagę widza na miejscu. Praca przedstawia artystkę leżącą na trawie w słońcu, industrialne tło z dymiącymi kominami fabryk tworzy niepokojącą rysę na całościowym obrazie miejsca. Grupa artystyczna WUNDERTEAM portretuje natomiast bezdomnego strażnika rzeźby Magdaleny Abakanowicz na poznańskiej Cytadeli. Wypowiedzi bohatera filmu budują obraz odbiorców sztuki usytuowanej w przestrzeni publicznej i prowadzą szerszych refleksji dotyczących statusu dzieła w dzisiejszym społeczeństwie.

  • Wojciech Bąkowski, Film mówiony 3, 2004, wideo, 9.41 min
  • AZORRO, Rodzina, 2004, wideo, 9.15 min
  • Alicja Karska, Projektowanie i organizacja przestrzeni, 2002, wideo, 9.1 min
  • Julita Wójcik, Sielanka, 2004, wideo, 3.55 min
  • WUNDERTEAM, Przyczepa, 2005, wideo, 11.16 min

Prace artystów w kolekcji Zachęty

  • Zdjęcie pracy Madonna z Regensburga
    Madonna z RegensburgaKatarzyna Kozyra2005
  • Zdjęcie pracy Olimpia
    OlimpiaKatarzyna Kozyra1996
  • Zdjęcie pracy Cheerleaderka
    CheerleaderkaKatarzyna Kozyra2006
  • Zdjęcie pracy Kwadrans
    KwadransKatarzyna Kozyra2004
  • Zdjęcie pracy Opowieść letnia
    Opowieść letniaKatarzyna Kozyra2008
  • Zdjęcie pracy Lords of the dance
    Lords of the danceKatarzyna Kozyra2002
  • Zdjęcie pracy Łaźnia
    ŁaźniaKatarzyna Kozyra1997
  • Zdjęcie pracy Kara i Zbrodnia
    Kara i ZbrodniaKatarzyna Kozyra2002
  • Zdjęcie pracy Lekcja tańca
    Lekcja tańcaKatarzyna Kozyra2001
  • Zdjęcie pracy Święto wiosny
    Święto wiosnyKatarzyna Kozyra1999
  • Zdjęcie pracy Więzy krwi
    Więzy krwiKatarzyna Kozyra1995
  • Zdjęcie pracy Non so piu
    Non so piuKatarzyna Kozyra2004
  • Zdjęcie pracy Kastrat/ Il Castrato
    Kastrat/ Il CastratoKatarzyna Kozyra2006
  • Zdjęcie pracy Kastrat/ Il Castrato
    Kastrat/ Il CastratoKatarzyna Kozyra2006
  • Zdjęcie pracy Piramida zwierząt
    Piramida zwierzątKatarzyna Kozyra1993
  • Zdjęcie pracy Łaźnia męska
    Łaźnia męskaKatarzyna Kozyra1999
  • Zdjęcie pracy W sztuce marzenia stają się rzeczywistością
    W sztuce marzenia stają się rzeczywistościąKatarzyna Kozyra2006
  • Zdjęcie pracy Faces
    FacesKatarzyna Kozyra2005
  • Zdjęcie pracy Casting. Tel Aviv
    Casting. Tel AvivKatarzyna Kozyra2011
  • Zdjęcie pracy Beauty-Preview with Gloria Viagra
    Beauty-Preview with Gloria ViagraKatarzyna Kozyra2005
  • Zdjęcie pracy Schody z serii Chłopcy
    Schody z serii ChłopcyKatarzyna Kozyra2001
  • Zdjęcie pracy Dzidy z serii Chłopcy
    Dzidy z serii ChłopcyKatarzyna Kozyra2001
  • Zdjęcie pracy Ragazzi z serii Chłopcy
    Ragazzi z serii ChłopcyKatarzyna Kozyra2001
  • Zdjęcie pracy Madonna z Pelago
    Madonna z PelagoKatarzyna Kozyra2005
  • Zdjęcie pracy Teatro di cani. Lou Salome a Roma
    Teatro di cani. Lou Salome a RomaKatarzyna Kozyra2005
  • Zdjęcie pracy Występ jako Lou Salome
    Występ jako Lou SalomeKatarzyna Kozyra2005
  • Zdjęcie pracy Koszmar
    KoszmarKatarzyna Kozyra2004
  • Zdjęcie pracy Koncert na fasadzie
    Koncert na fasadzieKatarzyna Kozyra2005
  • Zdjęcie pracy Diwa. Reinkarnacja
    Diwa. ReinkarnacjaKatarzyna Kozyra2005
  • Zdjęcie pracy W hołdzie Glorii Viagrze. Przyjęcie urodzinowe
    W hołdzie Glorii Viagrze. Przyjęcie urodzinoweKatarzyna Kozyra2005
  • Zdjęcie pracy Opowieść zimowa
    Opowieść zimowaKatarzyna Kozyra2005
  • Zdjęcie pracy The Midget Gallery
    The Midget GalleryKatarzyna Kozyra2006
  • Zdjęcie pracy Lepiej nie wiedzieć, z cyklu Osiem
    Lepiej nie wiedzieć, z cyklu OsiemKatarzyna Kozyra, Sławomir Belina2000
  • Zdjęcie pracy Złoto i srebro
    Złoto i srebroJoanna Rajkowska2008
  • Zdjęcie pracy Camping Jenin
    Camping JeninJoanna Rajkowska2008
  • Zdjęcie pracy Miłość człowieka zwanego psem
    Miłość człowieka zwanego psemJoanna Rajkowska1998
  • Zdjęcie pracy z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, I
    z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, IJoanna Rajkowska1992
  • Zdjęcie pracy z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, II
    z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, IIJoanna Rajkowska1998
  • Zdjęcie pracy z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, III
    z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, IIIJoanna Rajkowska1992
  • Zdjęcie pracy z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, IV
    z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, IVJoanna Rajkowska1992
  • Zdjęcie pracy z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, V
    z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, VJoanna Rajkowska1992
  • Zdjęcie pracy z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, VI
    z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, VIJoanna Rajkowska1992
  • Zdjęcie pracy z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, VII
    z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, VIIJoanna Rajkowska1992
  • Zdjęcie pracy Obieranie ziemniaków
    Obieranie ziemniakówJulita Wójcik2001
  • Zdjęcie pracy Sielanka
    SielankaJulita Wójcik2004
  • Zdjęcie pracy Falowiec
    FalowiecJulita Wójcik2005
  • Zdjęcie pracy Dokarmiaj niebieskie ptaki
    Dokarmiaj niebieskie ptakiJulita Wójcik2003
  • Zdjęcie pracy Sieć punktów Dokarmiaj niebieskie ptaki
    Sieć punktów Dokarmiaj niebieskie ptakiJulita Wójcik2004
  • Zdjęcie pracy Falowiec
    FalowiecJulita Wójcik2005
  • Zdjęcie pracy 40 szuflad
    40 szufladArtur Żmijewski1995
  • Zdjęcie pracy Powściągliwość i praca
    Powściągliwość i pracaArtur Żmijewski1995
  • Zdjęcie pracy Berek
    BerekArtur Żmijewski2000
  • Zdjęcie pracy Lekcja śpiewu 2
    Lekcja śpiewu 2Artur Żmijewski2003
  • Zdjęcie pracy Powtórzenie
    PowtórzenieArtur Żmijewski2005
  • Zdjęcie pracy Korba, z cyklu Osiem
    Korba, z cyklu OsiemArtur Żmijewski, Sławomir Belina2000
  • Zdjęcie pracy Film
    FilmPaweł Althamer2005
  • Zdjęcie pracy Pelago i Luka
    Pelago i LukaPaweł Althamer2003
  • Zdjęcie pracy Łódź i skafander
    Łódź i skafanderPaweł Althamer1991
  • Zdjęcie pracy Instrukcja obsługi
    Instrukcja obsługiPaweł Althamer1991
  • Zdjęcie pracy Chór w moskiewskim metrze
    Chór w moskiewskim metrzePaweł Althamer2004
  • Zdjęcie pracy HalfAWoman
    HalfAWomanJacek Malinowski2000
  • Zdjęcie pracy HalfAWoman 2
    HalfAWoman 2Jacek Malinowski2005
  • Zdjęcie pracy HalfAWoman... three years later (Półkobieta... trzy lata później)
    HalfAWoman... three years later (Półkobieta... trzy lata później)Jacek Malinowski2008
  • Zdjęcie pracy Plama
    PlamaJacek Malinowski2016
  • Zdjęcie pracy Projektowanie i organizacja przestrzeni
    Projektowanie i organizacja przestrzeniAlicja Karska, Aleksandra Went2002
  • Zdjęcie pracy Gierek
    GierekAnna Niesterowicz1999
  • Zdjęcie pracy HH
    HHAnna Niesterowicz2002
  • Zdjęcie pracy Większy niz życie
    Większy niz życiePaweł Kruk2000
  • Zdjęcie pracy Manipulator
    ManipulatorPaweł Kruk2001
  • Zdjęcie pracy Jazda godzinna na czas
    Jazda godzinna na czasRobert Kuśmirowski2007
  • Zdjęcie pracy Chwalcie łąki umajone
    Chwalcie łąki umajoneKarol Radziszewski2007
  • Zdjęcie pracy Ściana
    ŚcianaKarol Radziszewski2008
  • Zdjęcie pracy Ostrzeżenie
    OstrzeżenieKarol Radziszewski2009
  • Zdjęcie pracy Scotch pink (Siusiu w torcik)
    Scotch pink (Siusiu w torcik)Karol Radziszewski2009
  • Zdjęcie pracy Scotch pink
    Scotch pinkKarol Radziszewski2007
  • Zdjęcie pracy Film mówiony 3
    Film mówiony 3Wojciech Bąkowski2008
  • Zdjęcie pracy Ukończono
    UkończonoWojciech Bąkowski, Anna Molska2009
  • Zdjęcie pracy Aldona
    AldonaPiotr Wysocki2006
  • Zdjęcie pracy Przyczepa
    Przyczepa Wunderteam (Wojciech Duda, Rafał Jakubowicz i Maciej Kurak)2005
  • Zdjęcie pracy Ekstatyczki, histeryczki i inne święte
    Ekstatyczki, histeryczki i inne święteAnna Baumgart2004
  • Zdjęcie pracy Sławomir Belina akt ekstrawertyczny, z cyklu Osiem
    Sławomir Belina akt ekstrawertyczny, z cyklu OsiemAnna Baumgart, Sławomir Belina2000
  • Zdjęcie pracy To jest Klara, a to ja jestem, Pico
    To jest Klara, a to ja jestem, PicoMarta Deskur1998
  • Zdjęcie pracy To jest Klara, a to ja jestem, Pico
    To jest Klara, a to ja jestem, PicoMarta Deskur1998
  • Zdjęcie pracy Rodzina
    Rodzina Azorro (Oskar Dawicki, Igor Krenz, Wojtek Niedzielko, Łukasz Skąpski)2004
  • Zdjęcie pracy The Best Gallery
    The Best Gallery Azorro (Oskar Dawicki, Igor Krenz, Wojtek Niedzielko, Łukasz Skąpski)2002
  • Zdjęcie pracy Samospełniająca się przepowiednia
    Samospełniająca się przepowiednia Azorro (Oskar Dawicki, Igor Krenz, Wojtek Niedzielko, Łukasz Skąpski)2016
Powiązane materiały
  • Grafika obiektu: Czy artyście wszystko wolno?
    mediateka / foldery / teksty
    Czy artyście wszystko wolno?
    Konspekt lekcji j. polskiego i WOK dla liceum
  • Grafika obiektu: Językowy obraz świata w sztuce współczesnej_1
    mediateka / foldery / teksty
    Językowy obraz świata w sztuce współczesnej_1
    Konspekt lekcji j. polskiego dla liceum
  • Grafika obiektu: Językowy obraz świata w sztuce współczesnej_2
    mediateka / foldery / teksty
    Językowy obraz świata w sztuce współczesnej_2
    Konspekt lekcji j. polskiego dla liceum
  • Grafika obiektu: Co jest podstawową regułą świata
    mediateka / foldery / teksty
    Co jest podstawową regułą świata
    Konspekt lekcji j. polskiego i WOK dla liceum
  • Grafika obiektu:  Popkultura w sztuce wysokiej_1
    mediateka / foldery / teksty
    Popkultura w sztuce wysokiej_1
    Konspekt lekcji j. polskiego i WOK dla liceum
  • Grafika obiektu: Popkultura w sztuce wysokiej_2
    mediateka / foldery / teksty
    Popkultura w sztuce wysokiej_2
    Konspekt lekcji j. polskiego i WOK dla liceum
  • Grafika obiektu: Sztuka interpretacji
    mediateka / foldery / teksty
    Sztuka interpretacji
    Konspekt lekcji j. polskiego i WOK dla liceum

Informacje

Spektrum. Z kolekcji wideo Zachęty
Pokazy filmów w ursula blickle videolounge
02.05 – 29.05.2011

Kunsthalle Wien
Karlsplatz Treitlstraße 2 1040 Vienna, Austria

Projekt zorganizowany we współpracy z Kunsthalle Wien ursula blikle lounge