Czy lata 40. widziane z perspektywy sztuki jawią się inaczej niż widziane wyłącznie z perspektywy historii? Czy był to okres „wielkiej trwogi” z książki Marcina Zaremby, czy „łagodnej rewolucji” — jak chciał Jerzy Borejsza? Zapowiadając tę wystawę, formułowaliśmy liczne pytania. Interesowało nas, w jaki sposób złożoność nastrojów społecznych i napięcia polityczne w powojennej Polsce znalazły swoje odzwierciedlenie w sztukach plastycznych, fotografii, filmie, a także architekturze i wzornictwie. Czy kluczowy dla najnowszej historii Polski okres 1944–1948 jest równie ważny w obszarze sztuki oraz jak w pierwszych latach nowej, dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości społeczno-politycznej odnajdywali się artyści. Jaką funkcję miała pełnić w niej sztuka? Jak negocjowała swoje miejsce i język? W jakiej sytuacji debiutowali młodzi? Czy wojna i rok 1945 stanowią rzeczywiście cezurę, od której wszystko zaczynało się od nowa?

O tym, czy znaleźliśmy na nie odpowiedzi dyskutować będą: Joanna Kordjak i Agnieszka Szewczyk (kuratorki wystawy), dr hab. Andrzej Szczerski (prezes AICA), Robert Kostro (dyrektor Muzeum Historii Polski) oraz prof. Andrzej Paczkowski. Dyskusję poprowadzi dr Piotr Rypson (wicedyrektor Muzeum Narodowego w Warszawie).