Niedzielne igraszki. Pokaz filmu

Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodkami w górę)
wstęp wolny, liczba miejsc ograniczona, bezpłatne wejściówki do odbioru przy wejściu do kina od godz. 17.30

Program filmowy towarzyszący wystawie „Polska” na eksport pokazuje „drugą stronę” mitu budowanego na zewnątrz przez miesięcznik „Polska”. Wszechobecna w PRL cenzura ingerowała we wszystkie sfery życia, w tym, oczywiście, w działalność kulturalną. W polskiej kinematografii zapis cenzorski często nakładany był na już ukończone dzieła. Od połowy lat 40. do lat 80. zakazem rozpowszechniania objętych zostało kilkadziesiąt filmów. Dzięki powołanym na fali odwilży, w 1956 roku, Zespołom Autorów Filmowych twórcy mieli szansę realizować filmy w zgodzie z autorską wizją, jednak część z nich trafiała na półki. Powody takiej decyzji mogły być zarówno polityczne, jak i obyczajowe. Ów splot twórczej wolności i działań cenzorskich pokazujemy na przykładzie wybranych „półkowników”.

Niedzielne igraszki, reż. Robert Gliński, Polska, 1983, 54 min

Rok 1953. Na warszawskim podwórku grupa dzieci bawi się w niedzielę. Miasto właśnie obiegła wieść o śmierci Stalina. Gruby Józek, który wybiera się do Rabki, informuje kolegów, że „jedzie na pogrzeb”. Obwieszony odznaczeniami wojskowymi swojego ojca i ojca kolegi, przejmuje władzę na podwórku. Jednak medal Virtuti Militari (skrzętnie skrywane w domu przez ojca Rycha) na piersi chłopca zauważa współpracownik UB. Pozornie niewinna zabawa ściąga uwagę władz na rodziców Józka.

Debiut fabularny Roberta Glińskiego to czaro-biały film średniometrażowy zrealizowany właściwie w jednej lokalizacji — na podwórku warszawskiej kamienicy. Jego bohaterami są dzieci, które w swoich zabawach niczym lustro odbijają zachowania dorosłych. Niewinne igraszki okazują się realnie niebezpieczne, a okrucieństwo świata dorosłych przenika do świata dzieci. Zrealizowany 30 lat po śmierci Stalina, w roku zniesienia stanu wojennego w Polsce, dramat Glińskiego za swoją polityczną wymowę został zatrzymany przez cenzurę. Jego oficjalna premiera odbyła się w 1988 roku, jednak w rok wcześniej film był prezentowany m.in. na festiwalach w Gdyni i Manheim, gdzie zdobył nagrody.

Wydarzenie towarzyszące wystawie
  • 30.03 – 23.06.2019
    „Polska” na eksport

    Miliony rozkładówek, kilkanaście wersji językowych, kilkuset autorów fotografii, trzy podstawowe edycje, z czego dwie wychodzące prawie nieprzerwanie od roku 1954 do 1989 (wersja na Zachód) i do 1990 (wersja Wschód) — to imponujący obraz miesięcznika „Polska” w liczbach.

    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
Nadchodzące wydarzenia
wszystkie
  • 31.01 (SOB) 13:00
    Yoklukta Bellek –  Kaybolanı Aydınlatmak | Oprowadzanie w języku tureckim
    Yetişkinler için gerçekleştirilecek açık atölye
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 31.01 (SOB) 14:15
    Saturday ArtWalk
    Guided tour in English
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 01.02 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 14:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 01.02 (ND) 16:00
    Ghost Rider
    Oprowadzanie performatywne Mateusza Szymanówki
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 03.02 (WT) 17:30
    Fluid lines. Open workshop in English for adults
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 05.02 – 06.02.2026
    Global and forgotten connections: the circulation of visual arts between socialist European countries and Asia, Latin America and Africa during the Cold War
    Zachęta | cinema room (entrance from Burschego Street, up the stairs)cinema room
  • 05.02 (CZW) 12:15
    Czwartkowe oprowadzania po aktualnych wystawach   
    (godz. 12:15 i 17:30)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 07.02 (SOB) 16:30
    Współmyślenia: warsztat spekulatywny
    O czym wspólnie marzymy? | Weekend finisażowy
    Zachęta | w przestrzeni wystawyZachęta | w przestrzeni wystawy
  • Cooking with Mama x GALAS
    What Are Our Collective Dreams? | Finissage weekend
    Zachęta | w przestrzeni wystawyZachęta | w przestrzeni wystawy
  • 08.02 (ND) 10:45
    Joga w Zachęcie
    Zachęta | Mały SalonZachęta | Mały Salon
  • 08.02 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 14:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 08.02 (ND) 14:00
    terytorium bliskości / w płomieniach żelaznych drzew | Przegląd filmów z Ameryki Łacińskiej
    O czym wspólnie marzymy? Globalne związki – porzucone przyjaźnie
    Filmoteka Narodowa — Instytut AudiowizualnyFINA