Żywe magazyny: Artibus

28.12.2020 – 03.01.2021 Żywe magazyny: Artibus

Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki

artyści: Marlene Dumas, Bronisław Kopczyński, Edward Krasiński, Andrzej Pawłowski, Andrzej Sapija, Jadwiga Sawicka, Krzysztof Wodiczko
kurator: Michał Jachuła
współpraca: Małgorzata Bogdańska

Zachęta — Narodowa Galeria Sztuki zawdzięcza zarówno swoją siedzibę, jak i misję popularyzacji sztuk wizualnych powołanemu 160 lat temu przez miłośników sztuki i artystów Towarzystwu Zachęty Sztuk Pięknych. Oddanie sztuce wybrzmiewa w formie inskrypcji „Artibus” (sztukom) na fasadzie budynku. Od początku w misję tę wpisane było gromadzenie sztuki współczesnej — wtedy i dziś.

Uwikłana w historię i politykę instytucja zawsze interesowała się sztuką współczesną — odmienną w XIX, XX czy XXI wieku. Mimo że Zachęta nigdy nie miała statusu muzeum, budowanie materialnego kapitału sztuki było i do dziś pozostaje ważną częścią działalności programowej galerii. Kolekcja, na co wskazuje historia, a odzwierciedla obecny stan inwentarza narodowej galerii sztuki podlega zmianom podobnie jak żywy organizm. Najstarsza część zbiorów TZSP, łącznie z Bitwą pod Grunwaldem Jana Matejki, od 1945 roku jest własnością Muzeum Narodowego w Warszawie. W okresie istnienia Centralnego Biura Wystaw Artystycznych do zbiorów trafiały przede wszystkim prace związane z jego działalnością, od lat 90. XX wieku Zachęta już jako samodzielna galeria sztuki współczesnej tworzyła nową kolekcję i do dziś zbiory te są systematycznie powiększane.

Kolekcja Zachęty jest z jednej strony wycinkiem obrazu sztuki współczesnej tworzonej i prezentowanej w Polsce, z drugiej — wypadkową merytorycznych, ale i politycznych wyborów. W inwentarzu dzieł instytucji mocno wybrzmiewa „odwieczny” dyskurs między zbiorem a kolekcją — wielogłosowość rozstrzygnięć i preferencji dotyczących gromadzonych prac. W zasobach instytucji, podobnie jak w innych muzeach i kolekcjach, odnaleźć można prace wybitne i przeciętne, związane z programem wystaw czasowych, takie, które straciły swą żywotność oraz te wciąż aktualne dla kolejnych pokoleń odbiorców. 
Wybór dzieł na obecnym pokazie odzwierciedla wszystkie etapy formowania się instytucji i tworzenia jej kolekcji: od założycielskiego momentu Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, poprzez czasy istnienia Centralnego Biura Wystaw Artystycznych Zachęta, aż do chwili obecnej, gdy stała się narodową galerią sztuki. Prace fotograficzne Andrzeja Pawłowskiego z cyklu Genesis przywołują gesty tworzenia „nowego”. Rysunek Marlene Dumas przypomina o dramatycznej śmierci prezydenta Gabriela Narutowicza w 1922 roku, zastrzelonego w Zachęcie przez malarza Eligiusza Niewiadomskiego. Zamach na pierwszego prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zbiega się w czasie z powstaniem akwareli przedstawiającej gmach galerii autorstwa Bronisława Kopczyńskiego. Ten z kolei koresponduje z pracą Krzysztofa Wodiczki na temat doświadczeń kobiet związanych z przemocą, zrealizowaną w formie projekcji wideo na fasadzie Zachęty. Jadwiga Sawicka w reklamach kulturalnych „agituje”, pokazując, jak powinny działać instytucje sztuki, a Andrzej Sapija egzemplifikuje pojęcie zbioru. Ten wizualno-liczbowy zapis na papierze w abstrakcyjny sposób unaocznia zbiór artystycznych obiektów z przypisanymi numerami inwentarza. Fragment instalacji Edwarda Krasińskiego z 1997 roku — z wykorzystaniem wizerunku obrazu Śmierć Barbary Radziwiłłówny (1860) Józefa Simmlera — jest echem wystawy tego współczesnego artysty w Zachęcie, a jednocześnie inkarnacją pierwszego dzieła zakupionego przez Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych.

Zbiory instytucji od początku przechowywane były wyłącznie w  macierzystym budynku. Rozbudowa gmachu na początku lat 90. XX wieku pozwoliła na utworzenie profesjonalnej przestrzeni do magazynowania dzieł. Teraz zdecydowaliśmy się ją zoptymalizować, wyremontować i unowocześnić. Inwestycja, która będzie trwała przez najbliższy rok, stanie się także okazją do prezentacji wybranych prac i podejrzenia „przez dziurkę od klucza” specjalnie zaaranżowanego magazynu tymczasowego, gdzie w trakcie remontu będzie przechowywana większość dzieł z naszej kolekcji. Pokaz Żywe magazyny: Artibus jest pierwszym z cyklu przygotowywanego w ramach tego przedsięwzięcia.
 

Prace artystów w kolekcji Zachęty

  • Zdjęcie pracy Warszawa - Rynek Starego Miasta
    Warszawa - Rynek Starego MiastaBronisław Kopczyński
  • Zdjęcie pracy Pałac sztuki, Zachęta
    Pałac sztuki, ZachętaBronisław Kopczyński1922
  • Zdjęcie pracy Reklamy kulturalne
    Reklamy kulturalneJadwiga Sawicka2005
  • Zdjęcie pracy Sukienka
    SukienkaJadwiga Sawicka2002
  • Zdjęcie pracy Bez tytułu
    Bez tytułuJadwiga Sawicka1999
  • Zdjęcie pracy Bez tytułu
    Bez tytułuJadwiga Sawicka1999
  • Zdjęcie pracy Bez tytułu
    Bez tytułuJadwiga Sawicka1999
  • Zdjęcie pracy Bez tytułu
    Bez tytułuJadwiga Sawicka1999
  • Zdjęcie pracy Płaszcz
    PłaszczJadwiga Sawicka2002
  • Zdjęcie pracy Sukienka
    SukienkaJadwiga Sawicka2002
  • Zdjęcie pracy Kolana Sławomira, z cyklu Osiem
    Kolana Sławomira, z cyklu OsiemJadwiga Sawicka, Sławomir Belina2000
  • Zdjęcie pracy Forma przestrzenna
    Forma przestrzennaEdward Krasiński
  • Zdjęcie pracy Dzida
    DzidaEdward Krasiński1965
  • Zdjęcie pracy Kran
    KranEdward Krasiński1965
  • Zdjęcie pracy Instalacja
    InstalacjaEdward Krasiński1997
  • Zdjęcie pracy Projekcja na fasadę Zachęty Narodowej Galerii Sztuki, 14.11.2005
    Projekcja na fasadę Zachęty Narodowej Galerii Sztuki, 14.11.2005Krzysztof Wodiczko2005
  • Zdjęcie pracy Reaktywacja „Instrumentu osobistego”
    Reaktywacja „Instrumentu osobistego”Krzysztof Wodiczko2005
  • Zdjęcie pracy Goście
    GościeKrzysztof Wodiczko2009
  • Zdjęcie pracy Narutowicz. The President – 1922
    Narutowicz. The President – 1922Marlene Dumas2012
  • Zdjęcie pracy Genesis
    GenesisAndrzej Pawłowski1967
  • Zdjęcie pracy Zbiór XXX
    Zbiór XXXAndrzej Sapija1978
Powiązane wydarzenia
  • 29.11 (ND) 11:00
    Niedzielne oprowadzanie tematyczne online
    Edward Krasiński w Zachęcie
    Facebook ZachętyFacebook Zachęty

Informacje

Żywe magazyny: Artibus
28.12.2020 – 03.01.2021

Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki
pl. Małachowskiego 3, 00-916 Warszawa
Zobacz na mapie

Godziny otwarcia:
wtorek – niedziela godz. 12–20
czwartek – wstęp wolny    
kasa biletowa czynna do godziny 19.30