Postęp i higiena

29.11.2014 – 15.02.2015 Postęp i higiena

Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki

kuratorka: Anda Rottenberg
współpraca: Magdalena Komornicka, Krzysztof Kościuczuk
projekt ekspozycji: Robert Rumas

Pojęcie postępu jako rozwoju, udoskonalenia, przejścia od niższego do wyższego etapu stanowiło jedną z podstaw światopoglądu encyklopedystów francuskich, myślicieli oświecenia oraz XIX-wiecznych pozytywistów. Było także elementem mitu założycielskiego nowoczesności – budowy nowego, lepszego świata.

Charakterystyczna dla początków poprzedniego stulecia wiara w postęp wyrażała się zarówno w manifestach artystycznych, jak i nazwach nowych prądów: futuryzm, konstruktywizm, suprematyzm czy neoplastycyzm. Związana z nimi nowoczesna architektura i design miały wpłynąć na zmianę nawyków i stylu życia mieszkańców miast – poprzez nową formę kształtować też nowego człowieka. Te utopijne idee załamały się w czasie kryzysu w dwudziestoleciu międzywojennym, a idea postępu i związanej z nim inżynierii społecznej została przejęta przez toczące się w systemach totalitarnych procesy dehumanizacyjne.

Prezentowana w Zachęcie wystawa „Postęp i higiena” poświęcona jest pułapkom modernizacji w kontekście wspólnej dla sztuki i nauki początków XX wieku idealistycznej wiary w postęp i możliwość „ulepszania”. Pomyślana została jako esej, który krytycznie analizuje związek idei modernizmu z takimi zjawiskami jak inżynieria genetyczna, eugenika czy badania nad czystością rasy, zwracając jednocześnie uwagę na ich wpływ na współczesny świat.

Wystawa składa się z prac artystów polskich i zagranicznych, zrealizowanych w różnorodnych mediach – malarstwo, instalacja, film czy fotografia – zaś kilka z nich zostało przygotowanych specjalnie na tę ekspozycję. Kontekst dla nich buduje materiał historyczny, w tym plakaty, zdjęcia archiwalne i dokumenty. Poprzez zestawienie prac współczesnych z dziełami z epoki, widz mierzy się m.in. z tematyką zdrowego społeczeństwa, eugeniki, inżynierii społecznej, higieny rasy, tożsamości narodowej, problemem „innego” i wykluczeniami  czy wreszcie z chirurgią kosmetyczną i autokreacją. „Postęp i higiena” stawia pytania o to, co dziś pozostało z idei modernizmu i w jakim kierunku zmierza współczesna modernizacja.

Wystawie towarzyszy katalog z obszernym materiałem wizualnym i tekstami autorstwa prof. Zygmunta Baumana, prof. Moniki Płatek, prof. Piotra Juszkiewicza, ks. Adama Bonieckiego, dr. Mariusa Turdy oraz kuratorki Andy Rottenberg.

artyści: Nelly Agassi, Korbinian Aigner, Mirosław Bałka, Yael Bartana, Anna Baumgart, Rafał Bujnowski, Robert Capa, Marek Cecuła, Jan Fabre, Jorge Galindo, Felix Gmelin, Hadassa Goldvicht, Dina Gottliebova-Babbitt, Jos de Gruyter & Harald Thys, Marianne Heske, Erez Israeli, Sonia Khurana, Anna Konik, Zofia Kulik, Zbigniew Libera, Bernard Moreau (Tymek Borowski & Paweł Śliwiński), Ciprian Mureşan, Michael Najjar, Marina Napruszkina, Jean-Gabriel Périot, Krystyna Piotrowska, Agnieszka Polska, Joanna Rajkowska, Gerhard Richter, Hans Richter, Leni Riefenstahl, Aleksander Rodczenko, Wilhelm Sasnal, Ahlam Shibli, Chiharu Shiota, Santiago Sierra, Pablo Sigg, Luc Tuymans, Magnus Wallin, Wadim Zacharow, Zuza Ziółkowska

Prace artystów w kolekcji Zachęty

  • Zdjęcie pracy Obraz matki Whistlera
    Obraz matki WhistleraRafał Bujnowski2003
  • Zdjęcie pracy Portret Erykah Badu
    Portret Erykah BaduWilhelm Sasnal2004
  • Zdjęcie pracy Kraków - Warszawa
    Kraków - WarszawaWilhelm Sasnal2006
  • Zdjęcie pracy Kacper
    KacperWilhelm Sasnal2004
  • Zdjęcie pracy Bez tytułu, cykl rysunków
    Bez tytułu, cykl rysunkówWilhelm Sasnal2004
  • Zdjęcie pracy Z cyklu Archiwum gestów
    Z cyklu Archiwum gestówZofia Kulik1987
  • Zdjęcie pracy Ø 1 x 1650, Ø 1 x 1200
    Ø 1 x 1650, Ø 1 x 1200Mirosław Bałka2000
  • Zdjęcie pracy 190 x 250 x 100, 2 x (1 x 29 x 29)
    190 x 250 x 100, 2 x (1 x 29 x 29)Mirosław Bałka1975
  • Zdjęcie pracy Wizyta - Sławomir Belina w mojej pracowni, Otwock, 3.07.2000, z cyklu Osiem
    Wizyta - Sławomir Belina w mojej pracowni, Otwock, 3.07.2000, z cyklu OsiemMirosław Bałka, Sławomir Belina2000
  • Zdjęcie pracy Wolny strzelec (Autoportret)
    Wolny strzelec (Autoportret)Zbigniew Libera2013
  • Zdjęcie pracy Lego - obóz koncentracyjny
    Lego - obóz koncentracyjnyZbigniew Libera1999
  • Zdjęcie pracy Placebo
    PlaceboZbigniew Libera1995
  • Zdjęcie pracy The Doll You Love To Undress
    The Doll You Love To UndressZbigniew Libera1997
  • Zdjęcie pracy Obrzędy intymne
    Obrzędy intymneZbigniew Libera1984
  • Zdjęcie pracy Jan Świdziński (Magazyn Gazety Wyborczej)
    Jan Świdziński (Magazyn Gazety Wyborczej)Zbigniew Libera2003
  • Zdjęcie pracy Zofia Kulik (Na Dworze)
    Zofia Kulik (Na Dworze)Zbigniew Libera2003
  • Zdjęcie pracy Andrzej Partum (Gazeta Wyborcza)
    Andrzej Partum (Gazeta Wyborcza)Zbigniew Libera2003
  • Zdjęcie pracy Incydent z Kantorem (Trybuna)
    Incydent z Kantorem (Trybuna)Zbigniew Libera2003
  • Zdjęcie pracy Leszek Przyjemski/Anastazy Wiśniewski (Polityka)
    Leszek Przyjemski/Anastazy Wiśniewski (Polityka)Zbigniew Libera2003
  • Zdjęcie pracy Złoto i srebro
    Złoto i srebroJoanna Rajkowska2008
  • Zdjęcie pracy Camping Jenin
    Camping JeninJoanna Rajkowska2008
  • Zdjęcie pracy Miłość człowieka zwanego psem
    Miłość człowieka zwanego psemJoanna Rajkowska1998
  • Zdjęcie pracy z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, I
    z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, IJoanna Rajkowska1992
  • Zdjęcie pracy z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, II
    z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, IIJoanna Rajkowska1998
  • Zdjęcie pracy z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, III
    z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, IIIJoanna Rajkowska1992
  • Zdjęcie pracy z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, IV
    z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, IVJoanna Rajkowska1992
  • Zdjęcie pracy z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, V
    z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, VJoanna Rajkowska1992
  • Zdjęcie pracy z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, VI
    z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, VIJoanna Rajkowska1992
  • Zdjęcie pracy z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, VII
    z serii Karty z „Czterech ksiąg o Architekturze” A. Palladio, VIIJoanna Rajkowska1992
  • Zdjęcie pracy Wakacje z profesorem
    Wakacje z profesoremAgnieszka Polska2008
  • Zdjęcie pracy Ćwiczenie z portretu 5 Ćwiczenie z portretu 6
    Ćwiczenie z portretu 5 Ćwiczenie z portretu 6Krystyna Piotrowska1978
  • Zdjęcie pracy Ćwiczenie z portretu 5 Ćwiczenie z portretu 6
    Ćwiczenie z portretu 5 Ćwiczenie z portretu 6Krystyna Piotrowska1979
  • Zdjęcie pracy Ćwiczenie z portretu 1 Ćwiczenie z portretu 2
    Ćwiczenie z portretu 1 Ćwiczenie z portretu 2Krystyna Piotrowska1979
  • Zdjęcie pracy Ćwiczenie z portretu 1 Ćwiczenie z portretu 2
    Ćwiczenie z portretu 1 Ćwiczenie z portretu 2Krystyna Piotrowska1979
  • Zdjęcie pracy Ćwiczenie z portretu A Ćwiczenie z portretu B
    Ćwiczenie z portretu A Ćwiczenie z portretu BKrystyna Piotrowska1979
  • Zdjęcie pracy Ćwiczenie z portretu C Ćwiczenie z portretu D
    Ćwiczenie z portretu C Ćwiczenie z portretu DKrystyna Piotrowska1979
  • Zdjęcie pracy poczĆwiczenie z portretu E Ćwiczenie z portretu F
    poczĆwiczenie z portretu E Ćwiczenie z portretu FKrystyna Piotrowska1980
  • Zdjęcie pracy Flash nr 5
    Flash nr 5Krystyna Piotrowska1989
  • Zdjęcie pracy Flash nr 5
    Flash nr 5Krystyna Piotrowska1989
  • Zdjęcie pracy Flash nr 5
    Flash nr 5Krystyna Piotrowska1989
  • Zdjęcie pracy Ćwiczenie z portretu A
    Ćwiczenie z portretu AKrystyna Piotrowska1979
  • Zdjęcie pracy Ćwiczenie z portretu C
    Ćwiczenie z portretu CKrystyna Piotrowska1979
  • Zdjęcie pracy Ćwiczenie z portretu B
    Ćwiczenie z portretu BKrystyna Piotrowska1979
  • Zdjęcie pracy Ćwiczenie z portretu D
    Ćwiczenie z portretu DKrystyna Piotrowska1979
Powiązane wydarzenia
  • Grafika wydarzenia: Genetyka
    08.01.2015 (CZW) 18:00
    Genetyka
    Spotkanie z prof. Magdaleną Fikus
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • Grafika wydarzenia: Racjonalizacja i granice postępu. O eugenice polskiej w latach międzywojennych i w latach II wojny światowej
    15.01.2015 (CZW) 18:00
    Racjonalizacja i granice postępu. O eugenice polskiej w latach międzywojennych i w latach II wojny światowej
    Wykład dr Magdaleny Gawin oraz pokaz filmu
    Zachęta / sala multimedialna (wejście od ul. Burschego)Zachęta / sala multimedialna (wejście od ul. Burschego)
  • Grafika wydarzenia: Eugenika w praktyce
    20.01.2015 (WT) 18:03
    Eugenika w praktyce
    Pokaz filmowy
    Zachęta / sala multimedialna (wejście od ul. Burschego)Zachęta / sala multimedialna (wejście od ul. Burschego)
  • Grafika wydarzenia: Społecznie najpotrzebniejsza. Ułudy architektury modernistycznej
    22.01.2015 (CZW) 18:00
    Społecznie najpotrzebniejsza. Ułudy architektury modernistycznej
    Wykład Grzegorza Rytla
    Zachęta / sala multimedialna (wejście od ul. Burschego)Zachęta / sala multimedialna (wejście od ul. Burschego)
  • Grafika wydarzenia: Den nya människan
    03.02.2015 (WT) 18:00
    Den nya människan
    Pokaz filmu
    Zachęta / sala multimedialna (wejście od ul. Burschego)Zachęta / sala multimedialna (wejście od ul. Burschego)
  • Grafika wydarzenia: „Społeczeństwo aniołów”: eugenika a kultura amerykańska w latach 1900–1940
    12.02.2015 (CZW) 18:00
    „Społeczeństwo aniołów”: eugenika a kultura amerykańska w latach 1900–1940
    Wykład prof. Ewy Łuczak
    Zachęta / sala multimedialna (wejście od ul. Burschego)Zachęta / sala multimedialna (wejście od ul. Burschego)
  • Grafika wydarzenia: Postęp i higiena
    14.02.2015 (SOB) 00:00
    Postęp i higiena
    Sesja
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
Powiązane materiały
  • mediateka / audio
    Postęp i higiena
    Etyka - spotkanie z prof. Magdaleną Środą
  • mediateka / audio
    Postęp i higiena
    Genetyka - spotkanie z prof. Magdaleną Fikus
  • mediateka / audio
    Postęp i higiena
    Eugenika - spotkanie z dr Magdaleną Gawin i Izabelą Galicką
  • mediateka / audio
    Postęp i higiena
    Społecznie najpotrzebniejsza. Ułudy architektury modernistycznej - wykład Grzegorza Rytla towarzyszący wystawie
  • Grafika obiektu: Sesja Postęp i higiena
    mediateka / audio
    Sesja Postęp i higiena
    Modernistyczne sny o higienie - prof. Piotr Juszkiewicz
  • Grafika obiektu: Sesja Postęp i higiena
    mediateka / audio
    Sesja Postęp i higiena
    Modernistyczne i eugeniczne wizje ulepszania człowieka - dr Marius Turda
  • Grafika obiektu: Sesja Postęp i higiena
    mediateka / audio
    Sesja Postęp i higiena
    Architektura i higiena - dr hab. Gabriela Świtek
  • Grafika obiektu: Sesja Postęp i higiena
    mediateka / audio
    Sesja Postęp i higiena
    Dyskusja do panelu Modernizm, higiena i eugenika
  • Grafika obiektu: Sesja Postęp i higiena
    mediateka / audio
    Sesja Postęp i higiena
    Pułapki użycia prawa w służbie ideologii - prof. Ewa Łętowska
  • Grafika obiektu: Sesja Postęp i higiena
    mediateka / audio
    Sesja Postęp i higiena
    Próba odczytania jako przypowieści instalacji Wadima Zacharowa Restauracja „Statek Filozofów” - ks. Wojciech Lemański
  • Grafika obiektu: Sesja Postęp i higiena
    mediateka / audio
    Sesja Postęp i higiena
    Genetyka, eugenika, sztuka - prof. Magdalena Fikus
  • Grafika obiektu: Sesja Postęp i higiena
    mediateka / audio
    Sesja Postęp i higiena
    Dyskusja do panelu Inżynieria społeczna dla „dobra ogółu”
  • Grafika obiektu: Sesja Postęp i higiena
    mediateka / audio
    Sesja Postęp i higiena
    Higiena, czystość, wyobraźnia dziecięca | dr Andrzej Wajs.Mitologie Inności - prof. Andrzej Leder
  • Grafika obiektu: Sesja Postęp i higiena
    mediateka / audio
    Sesja Postęp i higiena
    Podsumowanie sesji - prof. Małgorzata Omilanowska
  • Grafika obiektu: Sesja Postęp i higiena
    mediateka / audio
    Sesja Postęp i higiena
    Sonia Khurana. Wykład performatywny
  • Grafika obiektu: Zachęta. Grudzień 2014, styczeń, luty 2015
    mediateka / foldery / teksty
    Zachęta. Grudzień 2014, styczeń, luty 2015
    Magazyn
  • mediateka / PJM
    Postęp i higiena | informacja o wystawie w PJM
  • Grafika obiektu: Postęp i higiena
    mediateka / plakaty
    Postęp i higiena
  • Grafika obiektu: Postęp i higiena
    mediateka / plakaty
    Postęp i higiena
  • Grafika obiektu: Postęp i higiena
    mediateka / wideo dokumentacja
    Postęp i higiena

Informacje

Postęp i higiena
29.11.2014 – 15.02.2015

Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki
pl. Małachowskiego 3, 00-916 Warszawa
Zobacz na mapie

Godziny otwarcia:
wtorek – niedziela godz. 12 – 20
czwartek – wstęp wolny    
kasa biletowa czynna do godziny 19.30

Wystawa zrealizowana przy wsparciu Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej.
Wizyty Nelly Agassi i Ereza Israelego w Warszawie sfinansowane przez Polski Instytut w Tel Awiwie.
Współpraca przy produkcji pracy Anny Konik: Rumuński Instytut Kultury.
Wizyta Ahlam Shibli w Warszawie sfinansowana przez Instytut Adama Mickiewicza.
Wizyta Felixa Gmelina w Warszawie sfinansowana przez The International Artists Studio Program in Stockholm.

sponsorzy wernisażu: Freixenet, Galerie Isabella Czarnowska
patroni medialni: The Warsaw Voice, Stolica, Artinfo.pl