Między kolektywizmem a indywidualizmem — awangarda japońska w latach 50. i 60. XX wieku

25.11.2021 – 13.03.2022 Między kolektywizmem a indywidualizmem — awangarda japońska w latach 50. i 60. XX wieku

Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki

kuratorka: Maria Brewińska
wystawa współorganizowana z: The Japan Foundation
współpraca: Takamatsu Art Museum, the National Museum of Modern Art Tokyo oraz Museum of Modern Art, Kamakura & Hayama
komitet wystawy: Pan Tsutomu Mizusawa, dyrektor Museum of Modern Art, Kamakura & Hayama, Przewodniczący Komitetu
Pan Masao Momiyama, kurator Museum of Modern Art, Kamakura & Hayama
Pani Naoko Mohri, kuratorka Takamatsu Art Museum
Pan Yuji Makino, kurator Takamatsu Art Museum
honorowy patronat: Ambasada Japonii w Polsce
partner: TZF Polfa S.A.

Wystawa prezentuje po raz pierwszy w Polsce awangardową sztukę japońską dwóch historycznych dekad, czasu przełomowych zdarzeń i przemian, w wyniku których wyłoniła się Japonia znana nam dzisiaj. Składa się z dzieł najważniejszych artystów tamtego czasu, rzadko pokazywanych poza Japonią, oraz z dokumentacji ówczesnych ruchów awangardowych.

Odradzająca się po wojnie Japonia przekształcała się w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych w zawrotnym tempie — w 1964 roku była gospodarzem Letnich Igrzysk Olimpijskich w Tokio, a w 1970 roku światowej wystawy Expo’70. W tytułowych dekadach, chociaż nacechowane były wciąż doświadczeniami wojny i powojennego fermentu politycznego, dokonała się także redefinicja japońskiej kultury. Kształtujący się wówczas w Japonii współczesny język sztuki, obejmujący nowe malarstwo, instalację, performans, fotografię, grafikę czy film, uświadamia dynamikę przemian i oddaje energię sztuki powstającej w tym wyjątkowym okresie, w którym kraj ten po raz pierwszy w swojej historii włączył się w  procesy globalnej współpracy i przemian. Otwarcie Japonii na wpływy Zachodu stworzyło w latach pięćdziesiątych XX wieku sprzyjające warunki dla rozwoju sztuki awangardowej — artyści budowali nowe strategie twórczości dalekie od znanych wcześniej form narzucanych przez tradycyjne zhierarchizowane organizacje i stowarzyszenia.

Wystawa w Zachęcie pokazuje dzieła twórców, którzy zerwali z konwencjonalnym pojmowaniem sztuki, i skupia się na powstających w tym czasie awangardowych grupach i nieformalnych nurtach artystycznych. Po raz pierwszy prezentowane są m.in. obrazy tzw. malarzy reportażystów (awangardowych realistów), ujawniających sprzeczności powojennego społeczeństwa japońskiego w stylu realistycznym, dzięki czemu ich polityczne przesłanie było łatwo zrozumiałe. W niespokojnych politycznie latach pięćdziesiątych w różnych ośrodkach powstawały nowatorskie ruchy i grupy artystyczne. Sieć wzajemnych powiązań indywidualności i kolektywnych praktyk pokazują dzieła i dokumenty archiwalne grup takich jak Jikken Kōbō, Demokratyczne Stowarzyszenie Artystów, Stowarzyszenie Artystyczne Gutai, Kyūshū-ha (Szkoła z Kiusiu) czy kolektyw fotograficzny Vivo. Lata sześćdziesiąte przyniosły wiele wybitnych realizacji przedstawicieli starszej generacji, a także zaowocowały twórczością nowego pokolenia, którego radykalne instalacje, akcje i happeningi zmieniły oblicze awangardy japońskiej. Wśród nich wyróżniają się działania m.in. Neo Dada, Zero Jigen, Hi Red Center, The Play, GUN (Grupa Ultra Niigata), Bikyōtō czy Provoke. Manifestujące się na wiele sposobów dążenia do pogodzenia pozornie przeciwstawnych postaw — indywidualizmu z kolektywizmem — okazały się ożywcze dla rozwoju japońskiej sztuki współczesnej. Wystawa prezentuje dzieła, które poprzez poszukiwanie form i strategii wypowiedzi artystycznej adekwatnych do aktualnych czasów, uczyniły Japonię nowym ośrodkiem życia artystycznego.


The Play, fotografia

Prace na wystawie

  • Zdjęcie pracy Ay-O, „Idylla”, 1956, olej, sklejka, Museum of Contemporary Art Tokyo
    Ay-O, „Idylla”, 1956, olej, sklejka, Museum of Contemporary Art Tokyo
  • Zdjęcie pracy Kazuo Shiraga, „Ten’isei Soben Koen Shaku”, z serii „Opowieści znad brzegów rzek”, 1964, olej, płótno, Takamatsu Art Museum, fot. Miyawaki Shintaro
    Kazuo Shiraga, „Ten’isei Soben Koen Shaku”, z serii „Opowieści znad brzegów rzek”, 1964, olej, płótno, Takamatsu Art Museum, fot. Miyawaki Shintaro
  • Zdjęcie pracy Genpei Akasegawa, „Morfologia zemsty (Przyjrzyj się przeciwnikowi z bliska, zanim go zabijesz)”, 1963, tusz, papier, Nagoya City Art Museum
    Genpei Akasegawa, „Morfologia zemsty (Przyjrzyj się przeciwnikowi z bliska, zanim go zabijesz)”, 1963, tusz, papier, Nagoya City Art Museum

Przewodnik po wystawie (PJM)

00:00/00:00
Powiązane materiały
  • Grafika obiektu: Wystawa 3D: Między kolektywizmem a indywidualizmem —
    mediateka / dokumentacja 3D
    Wystawa 3D: Między kolektywizmem a indywidualizmem —
    awangarda japońska w latach 50. i 60. XX wieku
  • Grafika obiektu: Między kolektywizmem a indywidualizmem —
    mediateka / plakaty
    Między kolektywizmem a indywidualizmem —
    awangarda japońska w latach 50. i 60. XX wieku
  • Grafika obiektu: Między kolektywizmem a indywidualizmem —
    mediateka / plakaty
    Między kolektywizmem a indywidualizmem —
    awangarda japońska w latach 50. i 60. XX wieku
  • Grafika obiektu: Między kolektywizmem a indywidualizmem —
    mediateka / plakaty
    Między kolektywizmem a indywidualizmem —
    awangarda japońska w latach 50. i 60. XX wieku
  • Grafika obiektu: Między kolektywizmem a indywidualizmem —
    mediateka / plakaty
    Między kolektywizmem a indywidualizmem —
    awangarda japońska w latach 50. i 60. XX wieku
  • Grafika obiektu: Między kolektywizmem a indywidualizmem — awangarda japońska w latach 50. i 60. XX wieku
    mediateka / wideo dokumentacja
    Między kolektywizmem a indywidualizmem — awangarda japońska w latach 50. i 60. XX wieku
    Wideo-dokumentacja
Powiązane wydarzenia
  • 28.11.2021 (ND) 12:15
    Oprowadzanie kuratorskie Marii Brewińskiej
    po wystawie awangardy japońskiej
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • widok wystawy. U góry duża projekcja na której widać twarz chłopca. W dolnej częsci widać trzy osoby oglądające film oraz wiszące na ścianach dzieła sztuki. Fragment jednej ze ścian pomalowana jest na intensywny seledynowy kolor.
    05.12.2021 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzanie na żywo
    (godz. 12.15 i 13.15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 05.12.2021 (ND) 12:30
    Podróż po Japonii
    Warsztaty rodzinne
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 12.12.2021 (ND) 16:00
    Niedzielne oprowadzanie na żywo
    (godz. 16 i 17)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 14.12.2021 (WT) 18:00
    Oprowadzanie autorskie dr. Jakuba Karpoluka po wystawie awangardy japońskiej
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • na tle bardzo kolorowego, abstrakcyjnego obrazu, dwie osoby w półzbliżeniu. Jedna patrzy na obraz, druga w stronę obiektywu.
    16.12.2021 (CZW) 12:15
    Patrzeć/zobaczyć
    Oprowadzenie dla dorosłych 60+ po wystawie awangardy japońskiej
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 18.12.2021 (SOB) 12:30
    Zabawa kaligrafią japońską
    Warsztaty z cyklu „Co robi artysta?” dla rodzin z dziećmi w spektrum autyzmu
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 18.12.2021 (SOB) 14:00
    Екскурсія виставкою японського авангарду українською
    (Oprowadzanie po wystawie awangardy japońskiej w języku ukraińskim)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 18.12.2021 (SOB) 16:00
    Экскурсия по выставке японского авангарда на русском
    (Oprowadzanie po wystawie awangardy japońskiej w języku rosyjskim)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 19.12.2021 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzanie na żywo
    (godz. 12:15 i 13:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • na zdjęciu z lewej strony czarny, obraz z konturem białego kwadratu. Obok osoba w białym kapeluszu i czarnobiałej bluzie
    19.12.2021 (ND) 15:00
    Abstrakcyjna kaligrafia
    Warsztaty rodzinne
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 19.12.2021 (ND) 16:00
    Niedzielne oprowadzanie na żywo
    (godz. 16 i 17)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 26.12.2021 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzanie na żywo
    (godz. 12:15 i 13:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 02.01 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzanie na żywo
    (godz. 12:15 i 13:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 09.01 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzanie na żywo
    (godz. 12:15 i 13:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 16.01 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzanie na żywo
    (godz. 12:15,13:15, 14:15 i 15:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 16.01 (ND) 12:30
    Elektryczna sukienka
    Warsztaty rodzinne (12:30 i 15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • Zdjęcie: widok wystawy. Na środku ściana w kolorze jaskrawozielonym. Na niej prezentowane są czarno-białe fotografie w różnych formatach.
    18.01 (WT) 12:15
    Patrzeć/zobaczyć
    Oprowadzanie dla dorosłych 60+ po wystawie awangardy japońskiej
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 23.01 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzanie na żywo
    (godz. 12:15,13:15, 14:15 i 15:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 23.01 (ND) 12:30
    Elektryczna sukienka
    Warsztaty rodzinne (12:30)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 30.01 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzanie na żywo
    (godz. 12:15,13:15, 14:15 i 15:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 06.02 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzanie na żywo
    (godz. 12:15,13:15, 14:15 i 15:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 13.02 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzanie na żywo
    (godz. 12:15,13:15, 14:15 i 15:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 20.02 (ND) 15:00
    Plakat olimpijski
    Warsztaty rodzinne
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 26.02 (SOB) 12:30
    Zachęta miga!
    Oprowadzanie PJM po wystawie awangardy japońskiej
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 26.02 (SOB) 16:00
    Zachęta Miga Rodzinnie!
    Warsztaty rodzinne i oprowadzanie w PJM po wystawie awangardy japońskiej
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 27.02 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzanie na żywo
    (godz. 12:15,13:15, 14:15 i 15:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 05.03 (SOB) 18:00
    Między kolektywizmem a indywidualizmem
    Z Marią Brewińską rozmawiają Stach Szabłowski i Karol Sienkiewicz
    Zachęta / sala kinowa (wejście główne)Zachęta / sala kinowa (wejście główne)
  • 06.03 (ND) 12:30
    Drugie życie przedmiotów
    Warsztaty rodzinne (godz. 12.30 i 15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 06.03 (ND) 13:15
    Niedzielne oprowadzanie na żywo
    (godz. 13:15, 14:15 i 15:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 08.03 (WT) 18:00
    Sztuka dostępna
    Spotkanie dla osób niewidomych na wystawie awangardy japońskiej
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 12.03 (SOB) 12:30
    Sportowy bohater
    Warsztaty z cyklu „Co robi artysta?” dla rodzin z dziećmi w spektrum autyzmu (godz. 12:30 i 15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 12.03 (SOB) 17:00
    Endless Box
    Performans Hany Umedy (godz.17 i 18)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 13.03 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzanie na żywo
    (godz. 12:15, 13:15, 14:15 i 15:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 13.03 (ND) 12:30
    Rytułały
    Warsztaty rodzinne (godz. 12.30 i 15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 13.03 (ND) 16:00
    Finisażowe oprowadzanie kuratorskie Marii Brewińskiej
    po wystawie awangardy japońskiej
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
E-KSIĘGARNIA
  • Publikacje Zachęty
    149,00 złMiędzy kolektywizmem a indywidualizmem - awangarda japońska w latach 50. i 60. XX wieku
  • Gadżety Zachęty
    25,00 złMiędzy kolektywizmem a indywidualizmem - awangarda japońska w latach 50. i 60. XX wieku - plakat (wersja angielska)
  • Gadżety Zachęty
    25,00 złMiędzy kolektywizmem a indywidualizmem - awangarda japońska w latach 50. i 60. XX wieku - plakat (wersja polska)

Informacje

Między kolektywizmem a indywidualizmem —
awangarda japońska w latach 50. i 60. XX wieku
25.11.2021 – 13.03.2022

Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki
pl. Małachowskiego 3, 00-916 Warszawa
Zobacz na mapie

Godziny otwarcia:
wtorek – niedziela godz. 12–20
czwartek – wstęp wolny    
kasa biletowa czynna do godziny 19.30   

Wystawa organizowana we współpracy:
japan foundation

Patronat honorowy - Ambasada Japonii w Polsce:
ambasada japonii

Partner:
polfa