Archiwum Edukacji #49
Wełna - tradycyjnie innowacyjna. Wykład Ewy Gołębiowskiej
audio

Polska szkoła tkaniny dużo zawdzięcza polskiej wełnie. Surowa i gruba łatwo poddawała się wyobraźni artystek. Dawała gęstość i oryginalną fakturę, trudną do uzyskania z przemysłowej przędzy oraz pięknie przyjmowała naturalne barwniki.

Nie było łatwo ją zdobyć przed laty, ale teraz chyba jeszcze trudniej. W końcu ilość owiec zmalała w Polsce prawie 20 krotnie. Kryzys nie dotyczy Polski, ale całego uprzemysłowionego świata.

Jak to się stało, że zapomnieliśmy o wyjątkowych właściwościach wełny, a tę lokalną, często starych ras owiec, pozwalamy wyrzucać? Zachłysnęliśmy się nowoczesnością — łatwością użytkowania, miękkością i urodą sztucznych tkanin. Skusiły nas luksusowe, wcześniej niedostępne merynosy, kaszmiry, angory i alpaki, w związku z czym w całej Europie wełna z rodzimych ras owiec nie jest właściwie wykorzystywana. Wśród producentów panuje przekonanie o niskich walorach tego surowca, wypieranego przez wełnę z Australii i Nowej Zelandii, Ameryki Południowej czy Chin oraz włókna sztuczne. Kiedy runo lokalnych owiec jest wyrzucane, ograniczany jest wypas, maleje bioróżnorodność, a tradycyjne rasy owiec są zagrożone. Ludzie tracą źródła utrzymania, społeczności samowystarczalność, dostęp do żywego kulturowego dziedzictwa, wraz z nimi odporność na kryzysy i godność. Takie historie powtarzają się w każdym europejskim kraju, ale ja chciałabym opowiedzieć te, które mają dobre zakończenie…

Ewa i Anna Gołębiowskie "Z szacunku do wełny" > czytaj cały tekst

O drogach wyjścia, pasjonatach wełny, wełnianych innowacjach i o tym, jaką rolę odgrywa w tym design opowie Ewa Gołębiowska, współtwórczyni Zamku Cieszyn, wiceprezeska Stowarzyszenia Projektowego SPFP i wełniana aktywistka.

Rok 2026 został ogłoszony przez Organizację Narodów Zjednoczonych Międzynarodowym Rokiem Pasterstwa i Pasterzy. Z tej okazji zachęcamy do umilenia uczestniczenia w spotkaniu własnymi robótkami i pracami tekstylnymi.

____________

Prezentowana wypowiedź była połączona z prezentacją, co pozwoliło zobaczyć ludzi i ich pasje - projekty, produkty, programy i miejsca z całej Europy. Wersja audio gubi rownież informacje ujęte na slajdach, ale nie przeczytane. Pozostała żywa nie retuszowana rozmowa z powtórzeniami, zapomnieniami. W takiej sytuacji mogę jedynie serdecznie zaprosić do przeczytania artykułu. Ewa Gołębiowska

Powiązana wystawa

  • 20.02 – 04.04.2026
    Krystyna Wojtyna-Drouet. Ja dla siebie nie istnieję

    Wystawa Krystyny Wojtyny-Drouet – która w styczniu 2026 roku obchodziła setne urodziny – prezentuje powstający od ponad siedemdziesięciu lat dorobek jednej z kluczowych reprezentantek polskiej szkoły tkaniny. Jej prace, podobnie jak dokonania innych twórczyń wiązanych z tym ważnym zjawiskiem powojennej sztuki polskiej, cechuje eksperymentalne podejście do formy i tworzywa, skupienie się na plastyce i fakturze splotu.

    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta

Powiązane wydarzenie

  • 15.03 (ND) 16:00
    Wełna - tradycyjnie innowacyjna. Wykład Ewy Gołębiowskiej
    Spotkanie towarzyszące wystawie „Krystyna Wojtyna-Drouet. Ja dla siebie nie istnieję"
    Zachęta | sala kinowa (wejście przez wystawę)Zachęta | sala kinowa (wejście przez wystawę)
Zobacz także
  • audio
    Święto wiosny Katarzyny Kozyry
    Spotkanie z Ewą Łuczak poświęcone pracy
  • audio
    Wątki operowe w twórczości Katarzyny Kozyry
    Spotkanie z Grzegorzem Pitułejem
  • audio
    Z imperium. Fotografie
    Portret reportera - panel dyskusyjny
  • audio
    7 Rooms. Spotkanie z Rafałem Milachem
    Premiera książki
  • audio
    Mikrointerwencje Tillmansa
    Wykład Krzysztofa Miękusa
  • audio
    Łaźnia męska Katarzyny Kozyry
    Spotkanie z Jackiem Markiewiczem poświęcone pracy
  • audio
    Po co nam Tillmans
    Dyskusja towarzysząca wystawie Wolfgang Tillmans Zachęta Ermutigung
  • audio
    Otwieranie drzwi. Knock, knock, knocking on Europe's (Poland's) Door
    Panel dyskusyjny
  • audio
    Co z tą Białorusią?
    Spotkanie
  • audio
    7 pokoi
    Imperium 20 lat później. Spotkanie Wojciecha Góreckiego i Rafała Milacha