Derrida w Zachęcie — 21 rocznica warszawskiej prelekcji filozofa

Zachęta / sala multimedialna (wejście od ul. Burschego)
wstęp wolny

10

Zachęta — Narodowa Galeria Sztuki oraz Wydział Sztuki Mediów warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych zapraszają na wydarzenie zainspirowane wykładem Jacques’a Derridy wygłoszonym 21 lat temu w Zachęcie. W programie:

  • pokaz filmu Ewy Bobrowskiej Lamentum 66 Derrida o karze śmierci
  • wykłady Iwony Lorenc Śmierć, sztuka i bezdomność filozofa. Komentarz Derridiański
  • wykład  Iwony Boruszkowskiej i Michała Kozy Myśli późnego Derridy: co zajmuje filozofa czekającego na przełom tysiącleci

Etiuda filmowa Lamentum 66 jest wizualną refleksją na temat istotnego społecznie problemu kary śmierci i jej filozoficznych uwarunkowań. Materiał zdjęciowy obejmuje projekcje z autentycznych cel egzekucji, z aresztu śledczego na ul. Rakowieckiej i cel z aresztu Warszawa-Służewiec. Inspiracją pracy stała się rozprawa filozoficzna Jacques’a Derridy zatytułowana The Death Penalty. Jest ona poświęcona refleksji na temat śmierci w kontekście rozważań nad myśleniem filozoficznym. Są to ostatnie wykłady, jakie  Derrida wygłosił na rok przed swoją śmiercią — stanowią więc w pewnym sensie ostateczną konkluzję jego dociekań i jego ostatnie słowo. Dotyczy ono dekonstrukcji społecznego wymiaru sprawiedliwości. Znaczące są także miejsca, w których owo ostatnie słowo zostało wypowiedziane — Sorbona we Francji i Uniwersytet Kalifornijski w USA— gdyż historia obu tych państw, z którymi związany był Derrida, nie jest wolna od procederu egzekucji i stosowania kary śmierci. Powtarzający się w pracy motyw krzesła jest aluzją do amerykańskiego wynalazku w dziedzinie prawa karnego, czyli krzesła elektrycznego.

Krajobrazy zaćmienia słońca i wybrzeża oceanu zostały sfilmowane w  Long Beach w Kalifornii, a zatem w miejscu zamieszkania Derridy w czasie, gdy przygotowywał on wspomniane wykłady. Tym samym instalacja jest zapisem filozoficznych  i artystycznych poszukiwań autorki: dokumentacją wędrówki wiodącej poprzez labirynt filozoficznego wywodu i cele polskich więzień do wybrzeży Kalifornii, gdzie tworzył Derrida.

 

Dr Ewa Bobrowska — artystka wizualna, estetyczka. Zajmuje się filozofią oraz sztuką najnowszą. Wystawy jej malarstwa i instalacji wideo towarzyszyły wielu konferencjom filozoficznym w Polsce i za granicą, m.in. w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie, Fordham University w Nowym Jorku czy University of California w Irvine. W czerwcu 2018 roku wystawa jej instalacji multimedialnej odbyła się w Trafostacji Sztuki w Szczecinie. Jest autorką monografii Parateoria. Kalifornijska Szkoła z Irvine, która ukazała się w roku 2013 w serii Nowa Humanistyka Wydawnictwa IBL Polskiej Akademii Nauk (jej edycja w języku angielskim zostanie wydana w 2019 roku nakładem wydawnictwa Peter Lang). Publikowała swoje prace w periodykach: „Sociology Study”, „The European Journal of Language and Literature Studies”, „Journal of Aesthetics and Philosophy of Culture”, „Annals of the University of Bucharest”, „Przegląd Filozoficzno-Literacki", „Przegląd Humanistyczny", „Sztuka i Filozofia”, „Dyskurs”, „Obieg CSW" oraz w kilku książkach zbiorowych wydanych w Polsce, USA, we Włoszech i w Austrii dotyczących estetyki współczesnej.

 

Jest kierownikiem grantu naukowego Nowa Humanistyka w badaniach Uniwersytetu Kalifornijskiego (grant Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego), w ramach którego przygotowywana jest nowa antologia nietłumaczonych dotąd na język polski tekstów J. Derridy, J.-F. Lyotarda, J.L. Nancy'ego, J. Hillisa Millera, M. Kriegera, D. Haraway.

Pracuje jako adiunkt na Wydziale Sztuki Mediów ASP w Warszawie, gdzie od 2013 roku jest asystentką prof. Krzysztofa Wodiczki w Pracowni Sztuki Domeny Publicznej, a także prowadzi seminaria teoretyczne.

 

Prof. dr hab. Iwona Lorenc pracuje w Instytucie Filozofii w Uniwersytecie Warszawskim (gdzie pełni funkcję kierownika Zakładu Estetyki) oraz w Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. Od 1989 redaktorka, a w latach 2002–2007 redaktorka naczelna półrocznika „Sztuka i Filozofia”; w latach 1998–2008 współkierowała Pracownią Badań nad Filozofią Francuską i Francuskojęzyczną w Instytucie Filozofii UW. Specjalizuje się w filozofii sztuki, szczególnie w zakresie filozofii fenomenologicznej, filozofii przedstawienia i estetycznej problematyce późnej nowoczesności. Autorka monografii i redakcji zbiorowych,  m. in. Logos i mit estetyczności (1993); Świadomość i obraz. Studia z filozofii przedstawienia (2003); Minima aesthetica. Szkice o estetyce późnej nowoczesności (2010); Fenomenologia francuska (red., 2006); Wokół fenomenologii francuskiej (red., 2007); Fenomen i przedstawienie. Francuska estetyka fenomenologiczna (red.,  2011), Estetyczne problemy późnej nowoczesności (2014).

Dr Iwona Boruszkowska — doktor literaturoznawstwa, tłumaczka literatury ukraińskiej, teoretyczka literatury i krytyczka literacka. Asystentka w Katedrze Teorii Literatury Wydziału Polonistyki UJ, współtworzy Ośrodek Badań nad Awangardą UJ. Autorka książki Defekty. Literackie auto/pato/grafie szkice (WUJ, Kraków 2016) oraz monografii Sygnatury choroby. Literatura defektu w ukraińskim modernizmie (IBL, Warszawa 2018). Redaktorka naukowa serii „awangarda/rewizje” Wydawnictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego, stała współpracowniczka redakcji miesięcznika „Znak”, sekretarz redakcji „Ruchu Literackiego”. Stypendystka Narodowego Centrum Nauki (program Etiuda) i laureatka Nagrody Naukowej „Polityki” w dziedzinie nauk humanistycznych w 2017 roku. Kieruje grantem zespołowym w ramach programu Uniwersalia 2.2 Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki Opracowanie naukowe i edycja krytyczna pism Mykoły Chwylowego (1893-1933) w IV tomach w tłumaczeniu z języka ukraińskiego (2018–2022). Obecnie pracuje nad monografią poświęconą roli kobiet u początków idei awangardowej.

Michał Koza — doktorant literaturoznawstwa w Katedrze Antropologii Literatury i Kultury na Wydziale Polonistyki UJ. Zajmuje się filozofią literatury, teorią krytyczną, poezją i kulturą popularną. Pod kierunkiem dr. hab. Andrzeja Zawadzkiego przygotowuje rozprawę doktorską na temat dyskursu etycznego w literaturze polskiej po 1989. Stypendysta Fulbrighta i nagrody Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Publikował m.in. w „Comparative Literature and Culture”, „Tekstach Drugich”, „Studiach z Historii Filozofii”, „Czasie Kultury”, „Wielogłosie”, „Popmodernie” i magazynie „KONTENT”. Koordynator wykonawczy międzynarodowego Festiwalu Miłosza i członek zespołu Krakowa Miasta Literatury UNESCO w Krakowskim Biurze Festiwalowym.

Współorganizator:
media asp

Nadchodzące wydarzenia
wszystkie
  • Grafika wydarzenia: Alchemie nadziei w postkomunistycznej Europie Wschodniej
    14.11 (ŚR) 18:00
    Alchemie nadziei w postkomunistycznej Europie Wschodniej
    Wykład Marii-Aliny Asavei towarzyszący wystawie „Aria mineralia”
    Miejsce Projektów ZachętyMPZ
  • Grafika wydarzenia: Sztuka edukacji. Sztuka zaangażowania
    15.11 – 16.11.2018
    Sztuka edukacji. Sztuka zaangażowania
    Konferencja
    Dom Pracy Twórczej Pałac w RadziejowicachRadziejowice
  • Grafika wydarzenia: Jerzy Staniszkis. Architekt
    16.11 (PT) 18:00
    Jerzy Staniszkis. Architekt
    Promocja książki
    Zachęta / Księgarnia ArtystycznaZachęta / Księgarnia Artystyczna
  • Grafika wydarzenia: Malowane dźwięki
    18.11 (ND) 12:30
    Malowane dźwięki
    Warsztaty przy wystawie „I.J. Paderewski. Anatomia geniuszu”
    Teatr Wielki - Opera NarodowaTeatr Wielki
  • Grafika wydarzenia: Przekraczanie granic malarstwa. Wykład towarzyszący wystawie „Co po Cybisie?”
    20.11 (WT) 18:00
    Przekraczanie granic malarstwa. Wykład towarzyszący wystawie „Co po Cybisie?”
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • Grafika wydarzenia: Dyskusyjny Klub Książki
    21.11 (ŚR) 18:00
    Dyskusyjny Klub Książki
    Geniusz kłamstwa
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • Grafika wydarzenia: Zachęta miga!  na wystawie Bogny Burskiej „Bunt Głuchych”
    21.11 (ŚR) 18:00
    Zachęta miga! na wystawie Bogny Burskiej „Bunt Głuchych”
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • Grafika wydarzenia: Patrzeć/zobaczyć. Sztuka współczesna i seniorzy na wystawie „Co po Cybisie?”
    23.11 (PT) 12:15
    Patrzeć/zobaczyć. Sztuka współczesna i seniorzy na wystawie „Co po Cybisie?”
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • Grafika wydarzenia: Malowane dźwięki
    24.11 (SOB) 12:30
    Malowane dźwięki
    Warsztaty przy wystawie „I.J. Paderewski. Anatomia geniuszu”
    Teatr Wielki - Opera NarodowaTeatr Wielki
  • Grafika wydarzenia: Malowane dźwięki
    01.12 (SOB) 11:00
    Malowane dźwięki
    Warsztaty przy wystawie „I.J. Paderewski. Anatomia geniuszu”
    Teatr Wielki - Opera NarodowaTeatr Wielki
  • Grafika wydarzenia: Malowane dźwięki
    02.12 (ND) 11:00
    Malowane dźwięki
    Warsztaty przy wystawie „I.J. Paderewski. Anatomia geniuszu”
    Teatr Wielki - Opera NarodowaTeatr Wielki
  • Grafika wydarzenia: Kanon. Wykład towarzyszący wystawie „Co po Cybisie?”
    04.12 (WT) 18:00
    Kanon. Wykład towarzyszący wystawie „Co po Cybisie?”
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta