Zdrowie psychiczne jako hiperobiekt, czyli potencjał terapeutyczny „Mrocznej ekologii” Timothy’ego Mortona
Warsztaty dla osób dorosłych

Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki
wstęp w cenie 10 zł od osoby

warsztaty dla osób dorosłych

czas trwania: 2,5-3h
zapisy: 


Zapraszamy na warsztaty, podczas których, podążając tropem Mortonowskiego mroku, postaramy się wspólnie odnaleźć terapeutyczny potencjał jego mrocznej ekologii. Przyjrzymy się kwestii zdrowia psychicznego jako hiperobiektu, który nas oblepia, chociaż nie daje jasnych odpowiedzi. Bardzo trudno jest współcześnie określić, co jest patologią, chorobą ulokowaną w jednostce, a co adaptacyjną reakcją na zjawiska obecne w świecie. Czy depresję można jeszcze traktować jako jednostkę diagnostyczną, oderwaną np. od kryzysu klimatycznego? Czy raczej jest to słuszna i odpowiednia reakcja na rozpadające się więzi międzyludzkie, pokłosie antropocentrycznej wiary w sprawczość i samowystarczalność człowieka, efekt wtórny tego racjonalnego rozdzielenia.  

W jaki sposób spotkanie z hiperobiektualnym światem współczesności może być drogą do odzyskania tej utraconej, ożywczej symbiotyczności?

Psychika nie jest „zdrowym, okresowym cyklem, pełnym harmonii”. Odchodząc, jak Morton, od agrologistycznego systemu myślenia, spróbujmy porzucić myślenie binarne (zdrowie/choroba), przyczynowo-skutkowe na rzecz poszukiwania pętli wzajemnych powiązań, oderwanych od idei wzrostu i samorozwoju jednostki. Można spojrzeć na diagnostykę psychiatryczną jak na patologizowanie ofiar rozwoju (wzrostu cywilizacyjnego), dzielenie ludzi na zdrowych i użytecznych oraz szalonych, czyli zbędnych – co skutkuje przemocą wykluczenia i stanowi narzędzie społecznej opresji. Pytanie o to, kim mam być we współczesnym świecie, dobrze jest zastąpić pytaniem o to, w jaki sposób mam być razem z innymi organizmami ludzkimi i pozaludzkimi.


Anna Bal – współwydawczyni książki „Mroczna ekologia” Timothy’ego Mortona w wydawnictwie Oficyna Związek Otwarty (oficynazwiazekotwarty.pl). Od kilkunastu lat zajmuje się psychoterapią, zainteresowana jest pracą z parami, wątkami narcyzmu i depresji jako adaptacji wobec współczesności.

Wydarzenie towarzyszące wystawie
  • 15.03 – 26.05.2024
    Zza gór się słońce wznosi blade

    Zachęca i wymaga, abyśmy myśleli o powiązaniach z nie-ludzkimi i pozaludzkimi bytami: począwszy od złóż metali i promieniowania, po drożdże, małże czy powietrze. Nie uprzywilejowuje człowieka. Nie pozwala się romantyzować ani fetyszyzować, ujarzmiać ani uprzedmiotawiać. Mroczna ekologia — koncept rozwinięty przez Timothy’ego Mortona — podkreśla tajemniczość i złożoność ekologicznych problemów, które często pozostają poza zasięgiem naszej (ludzkiej) świadomości. To filozoficzne narzędzie, które pozwala przyjrzeć się relacjom siebie ze światem — ulegającym coraz większym, szybszym i trudniejszym do zrozumienia zmianom. Umożliwia odnalezienie się w mroku — w spektrum dziwnych i niezrozumiałych transformacji przejawiających się w wydarzeniach o różnej skali: od całej planety do pojedynczych ludzkich ciał.

    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
Nadchodzące wydarzenia
wszystkie
  • 16.04 (CZW) 12:15
    Czwartkowe oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 17:30)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 16.04 (CZW) 18:00
    Teatr 21: PokaZ 
    dokumenatacja performansu 
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)
  • 17.04 (PT) 10:30
    Spotkanie warsztatowe z Karoliną Wiktor i projektantami ortez dla osób z niepełnosprawnościami neurologicznymi
    Karolina Wiktor. Kartografia macierzyństwa
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 18.04 (SOB) 12:30
    Zajęcia ruchowe dla rodzin z dziećmi (12:30 i 14:30)
    Karolina Wiktor. Kartografia macierzyństwa
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • zdjęcie w przestrzeni wystawy, rozmazana postać pochylająca się nad instalacją
    18.04 (SOB) 14:15
    Saturday ArtWalk
    Guided tour in English
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 19.04 (ND) 10:45
    Joga w Zachęcie
    Zachęta | Hol GłównyZachęta | Hol Główny
  • 19.04 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 14:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 19.04 (ND) 13:15
    Oglądamy razem wystawę!
    Oprowadzanie dla osób, dla których polski nie jest pierwszym językiem
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 19.04 (ND) 15:00
    Warsztaty rozwojowo-terapeutyczne z elementem wykładowym
    Karolina Wiktor. Kartografia macierzyństwa
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 21.04 – 22.04.2026
    Sztuka Edukacji. Uczymy się od was. Radom | Orońsko
    Konferencja dla osób edukatorskich
    Łaźnia – Radomski Klub Środowisk Twórczych i Galeria, ul. Traugutta 31/33, RadomŁaźnia – Radomski Klub Środowisk Twórczych i Galeria, ul. Traugutta 31/33, Radom
  • 21.04 (WT) 16:00
    Migration Cartography
    Open workshop for adults in English
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 22.04 (ŚR) 11:00
    MAMY czas dla sztuki  
    Spotkanie dla rodziców i osób opiekującymi się małymi dziećmi w wózkach, chustach i nosidełkach 
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta