Podmiotowość w innym stanie skupienia. O zagrożeniach i szansach tkwiących w pajęczynie.
Wykład dr hab. Moniki Świerkosz

Miejsce Projektów Zachęty
wstęp wolny

22

Celem amerykańskiej teoretyczki Nancy Miller w słynnym tekście Arachnologia było wydobycie niewidocznej przez wieki żeńskiej podmiotowości twórczej. W ten sposób chciała ona odwrócić klątwę Ateny, która zmieniła Arachne-artystkę w niemą Pajęczycę, zaś jej buntowniczy gobelin w pozbawioną kulturowych sensów plątaninę lepkich nici. Pajęczyna symbolizuje w nim pułapkę, jaką zastawił na twórcze kobiety patriarchat, przekształcając ich sztukę w akt natury, zapis płynący z trzewi i do nich się ograniczający. Podczas spotkania przyjrzymy się tkwiącym w niej zagrożeniom i szansom. Najprawdopodobniej jednak będziemy musieli opuścić królestwo żeńskiego podmiotu, przejść w inny stan skupienia, by zanurzyć się w lekko przerażającym, lekko pociągającym kontinuum życia i śmierci — życia ze śmiercią. Te umiejętności okażą się niezbędne dla przetrwania w postludzkiej rzeczywistości. Czy w pajęczej metamorfozie Arachne — która według Miller była aktem odebrania głosu kobiecie — możemy dostrzec możliwości stworzenia również innego, krytycznego języka sztuki?


Monika Świerkosz — dr habilitowana, pracuje na Wydziale Polonistyki UJ. Interesuje się teorią krytyczną, filozofią feministyczną, zwłaszcza w zakresie problematyki ciała, posthumanizmu i materialności. Publikowała m.in. w „Tekstach Drugich”, „Ruchu Literackim”, „Pamiętniku Literackim”, „Wielogłosie”, „Didaskaliach”, „FA-arcie”, „Opcjach”, „Zadrze” i w „Znaku”. Jest autorką książek: W przestrzeniach tradycji. Proza Izabeli Filipiak i Olgi Tokarczuk w sporach o literaturę, kanon i feminizm (Warszawa 2014) oraz Arachne i Atena. Literatura, polityka i kobiecy klasycyzm (Kraków 2017). Zredagowała tomy Sporne postaci polskiej krytyki feministycznej po 1989 roku (Gdańsk 2016), Rozczytywanie Dąbrowskiej (Kraków 2018, we współpracy z D. Kozicką) oraz Konstelacje krytyczne (Kraków 2020, wspólnie z Dorotą Kozicką i Katarzyną Trzeciak).

Wydarzenie towarzyszące wystawie
  • 25.02 – 08.05.2022
    Małgorzata Markiewicz
    Pimoa Chthulu

    Pimoa Chthulu to projekt przygotowany specjalnie na wystawę w Miejscu Projektów Zachęty. Główną część ekspozycji stanowi obiekt w dużej skali wykonany z czarnej owczej wełny — przypominający pajęczynę, ośmiornicę czy połączone ze sobą ludzkie ciała. Rzeźba została wykonana techniką szydełkowania przez artystkę i kobiety w różnym wieku i z różnych miejscowości, występujące w roli Babki Pajęczycy.

    Miejsce Projektów ZachętyMPZ
Nadchodzące wydarzenia
wszystkie
  • Na pierwszym planie gruzowisko. W oddali panorama wielkomiejska: przeszklone wieżowce na tle błękitnego nieba, pomiędzy mini Pałac Kultury i Nauki.
    07.10 (PT) 17:00
    Spacer miejski z Mariolą Przyjemską
    ZACHĘTA NA FKBB 2022
    Zbiórka przed kawiarnią Green Caffè Nero przy Rondzie ONZ (Al. Jana Pawła II 18)Zbiórka przed kawiarnią Green Caffè Nero przy Rondzie ONZ (Al. Jana Pawła II 18)
  • Kwadratowa, fioletowa półka; widok z góry. Na powierzchni rozłożone czarne obiekty: duże pudło, pokrywka, trójwymiarowa gra planszowa, pionki, trzy czarne opaski na oczy.
    08.10 (SOB) 12:00
    „Niewidzialna wyspa” – rozgrywka planszowa i spotkanie z autorką gry Karoliną Glanowską
    ZACHĘTA NA FKBB 2022
    Miejsce Projektów ZachętyMPZ
  • 3 osoby w googlach vr siedzące na krzesłach, odwrócone w różne kierunki. W tle drzewa
    08.10 (SOB) 14:00
    Biuro Usług Postartystycznych – Opolno to przyszłość!
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • Artysta w chuście na głowie pomiędzy bezlistnymi gałęziami drzew
    08.10 (SOB) 15:00
    Śnił mi się rodzinny dom
    Oprowadzanie Tomka Pawłowskiego-Jarmołajewa
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • Sala z tapetą z geometrycznymi kształtami. Projekcja filmu na jednej ze ścian, na niej twarz starszej kobiety.
    08.10 (SOB) 18:00
    Susan Mogul. "What becomes a Legend most?"
    Saturday Art Walk
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • Grafika promocyjna
    09.10 (ND) 10:00
    ANISH KAPOOR
    Wycieczka do Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku
    Centrum Rzeźby Polskiej, 26-505 Orońsko, ul. Topolowa 1 2005 Centrum Rzeźby Polskiej, 26-505 Orońsko, ul. Topolowa 1 2005
  • Artystki przed kioskiem spożywczym pomalowanym na jasnoróżowy kolor. Wnętrze hali.
    09.10 (ND) 12:00
    kiosk kryzysowy
    Yulia Krivich, Marta Romankiv, Weronika Zalewska
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • OSoba w czerni stojąca na tle białej sali wystawowej. Na ścianie plakaty.
    09.10 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzania po aktualnych wystawach
    (12:15 i 14:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • Fragment zdobionej balustrady w holu głównym Zachęty.
    09.10 (ND) 16:00
    Знайомимося з Захентою!
    Недільна екскурсія українською
    Захента — Національна галерея мистецтв.Захента — Національна галерея мистецтв.
  • Powielona cyfrowa sylwetka na niebieskim tle.
    13.10 (CZW) 19:00
    Czucie
    Alicja Czyczel
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • Kuratorka pozująca w okularach na tle nieba
    15.10 (SOB) 15:00
    Zmierzch to wschód
    Oprowadzanie Michaliny Sablik po wystawie
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • Dłoń trzymająca telefon komórkowy. Na ekranie emotikonka clowna
    15.10 (SOB) 16:00
    Daniel Kotowski. Feeler
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta