Podmiotowość w innym stanie skupienia. O zagrożeniach i szansach tkwiących w pajęczynie.
Wykład dr hab. Moniki Świerkosz

Miejsce Projektów Zachęty
wstęp wolny

Celem amerykańskiej teoretyczki Nancy Miller w słynnym tekście Arachnologia było wydobycie niewidocznej przez wieki żeńskiej podmiotowości twórczej. W ten sposób chciała ona odwrócić klątwę Ateny, która zmieniła Arachne-artystkę w niemą Pajęczycę, zaś jej buntowniczy gobelin w pozbawioną kulturowych sensów plątaninę lepkich nici. Pajęczyna symbolizuje w nim pułapkę, jaką zastawił na twórcze kobiety patriarchat, przekształcając ich sztukę w akt natury, zapis płynący z trzewi i do nich się ograniczający. Podczas spotkania przyjrzymy się tkwiącym w niej zagrożeniom i szansom. Najprawdopodobniej jednak będziemy musieli opuścić królestwo żeńskiego podmiotu, przejść w inny stan skupienia, by zanurzyć się w lekko przerażającym, lekko pociągającym kontinuum życia i śmierci — życia ze śmiercią. Te umiejętności okażą się niezbędne dla przetrwania w postludzkiej rzeczywistości. Czy w pajęczej metamorfozie Arachne — która według Miller była aktem odebrania głosu kobiecie — możemy dostrzec możliwości stworzenia również innego, krytycznego języka sztuki?


Monika Świerkosz — dr habilitowana, pracuje na Wydziale Polonistyki UJ. Interesuje się teorią krytyczną, filozofią feministyczną, zwłaszcza w zakresie problematyki ciała, posthumanizmu i materialności. Publikowała m.in. w „Tekstach Drugich”, „Ruchu Literackim”, „Pamiętniku Literackim”, „Wielogłosie”, „Didaskaliach”, „FA-arcie”, „Opcjach”, „Zadrze” i w „Znaku”. Jest autorką książek: W przestrzeniach tradycji. Proza Izabeli Filipiak i Olgi Tokarczuk w sporach o literaturę, kanon i feminizm (Warszawa 2014) oraz Arachne i Atena. Literatura, polityka i kobiecy klasycyzm (Kraków 2017). Zredagowała tomy Sporne postaci polskiej krytyki feministycznej po 1989 roku (Gdańsk 2016), Rozczytywanie Dąbrowskiej (Kraków 2018, we współpracy z D. Kozicką) oraz Konstelacje krytyczne (Kraków 2020, wspólnie z Dorotą Kozicką i Katarzyną Trzeciak).

Wydarzenie towarzyszące wystawie
  • 25.02 – 08.05.2022
    Małgorzata Markiewicz
    Pimoa Chthulu

    Pimoa Chthulu to projekt przygotowany specjalnie na wystawę w Miejscu Projektów Zachęty. Główną część ekspozycji stanowi obiekt w dużej skali wykonany z czarnej owczej wełny — przypominający pajęczynę, ośmiornicę czy połączone ze sobą ludzkie ciała. Rzeźba została wykonana techniką szydełkowania przez artystkę i kobiety w różnym wieku i z różnych miejscowości, występujące w roli Babki Pajęczycy.

    Miejsce Projektów ZachętyMPZ
Nadchodzące wydarzenia
wszystkie
  • 05.04 (SOB) 13:00
    Dzień Wolnej Sztuki 2025. Co czujesz?
    (godz. 13 i 16)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 06.04 (ND) 12:15
    Oprowadzanie kuratorskie Jolanty Rycerskiej
    Poza scenariuszem. Warsztat formy filmowej
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 06.04 (ND) 14:15
    Niedzielne oprowadzanie po aktualnych wystawach
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 07.04 – 09.04.2025
    Sztuka Edukacji. Uczymy się od was
    Konferencja dla osób edukatorskich
    SzczecinSzczecin
  • 11.04 (PT) 17:00
    Otwarta pracownia: Jak odbić film na papierze?
    Warsztaty z cyjanotypii dla osób 15+
    Zachęta / sala warsztatowa (wejście przez hol główny)Zachęta / sala warsztatowa (wejście przez hol główny)
  • 12.04 (SOB) 14:15
    Saturday ArtWalk
    Guided tour in English
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 12.04 (SOB) 16:00
    Знайомимося з Захентою!
    НЕДІЛЬНІ ЕКСКУРСІЇ УКРАЇНСЬКОЮ МОВОЮ
    Захента — Національна галерея мистецтв.Захента — Національна галерея мистецтв.
  • 13.04 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzanie po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 14:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 13.04 (ND) 15:00
    Oprowadzanie choreograficzne po wystawie „Andrea Fraser. Sztuka musi wisieć”
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 17.04 (CZW) 17:00
    Słowo i obraz. Warsztaty z poezji generatywnej
    Zachęta / sala warsztatowa (wejście przez hol główny)Zachęta / sala warsztatowa (wejście przez hol główny)
  • 25.04 (PT) 12:15
    Patrzeć/Zobaczyć
    Oprowadzanie dla osób 60+ po wystawie „POZA SCENARIUSZEM. WARSZTAT FORMY FILMOWEJ”
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 29.04 (WT) 17:00
    Jak poruszyć obraz?
    Warsztaty z animacji poklatkowej
    Zachęta / sala warsztatowa (wejście przez hol główny)Zachęta / sala warsztatowa (wejście przez hol główny)