Pokaz filmowy towarzyszący wystawie „Postęp i higiena”

  • Eugenika w praktyce / Eugéniové
    reż. Pavel Štingl
    Czechy/Słowacja, 2013, 76 min
    film w oryginalnej wersji językowej z napisami w języku polskim

Termin eugenika pochodzi z greki i oznacza „dobre urodzenie”. Wprowadził go w życie Francis Galton, kuzyn Karola Darwina, zakładając, że poprzez selektywne rozmnażanie zwierząt i ludzi można z pokolenia na pokolenie ulepszać gatunki, szczególnie w zakresie tych cech, które są dziedziczne. Selektywne rozmnażanie sugerował już Platon, ale Galton doprowadził do rozdzielenia eugeniki na dwa typy: pozytywną, zachęcającą do reprodukowania najlepszych osobników i negatywną, zniechęcającą do tego osobniki mniej wartościowe. Film przedstawia historię tej idei, która po II wojnie światowej zniknęła niemal ze słowników, po jej wypaczeniu w teorii Holocaustu. Reżyser ukazuje jej negatywne konsekwencje. Traktuje ją jak przykład złego i niechlubnego syndromu, typowego nadużycia nauki, obrazując, co tak naprawdę dzieje się, gdy ludzie nagle postanawiają przejąć rolę Boga i kształtować świat na własną rękę. Przedstawiona w stylu starych kronik poprzeplatanych cytatami z eseistycznej książki Patrika Ouředníka Europeana, a także specjalnie dobranymi do tego filmu animacjami, historia eugeniki udowadnia, że droga od idei wyhodowania „lepszej rasy ludzkiej” do komór gazowych okazała się w XX wieku znacznie krótsza niż by się komukolwiek wydawało. Film przypomina o tych zdarzeniach, zadając pytanie, czy ludzkość przetrwa eugenikę, czy scenariusz będzie raczej odwrotny. To również pouczająca refleksja nad granicami oddzielającymi naukę od pseudonauki i to nie tylko w przeszłości, lecz również obecnie i w naszej przyszłości.
Opis za planetdoc film festiwal.

Wydarzenie towarzyszące wystawie
  • 29.11.2014 – 15.02.2015
    Postęp i higiena

    Prezentowana w Zachęcie wystawa „Postęp i higiena” poświęcona jest pułapkom modernizacji w kontekście wspólnej dla sztuki i nauki początków XX wieku idealistycznej wiary w postęp i możliwość „ulepszania”. Pomyślana została jako esej, który krytycznie analizuje związek idei modernizmu z takimi zjawiskami jak inżynieria genetyczna, eugenika czy badania nad czystością rasy, zwracając jednocześnie uwagę na ich wpływ na współczesny świat.

    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
Nadchodzące wydarzenia
wszystkie
  • 21.04 – 22.04.2026
    Sztuka Edukacji. Uczymy się od was. Radom | Orońsko
    Konferencja dla osób edukatorskich
    Łaźnia – Radomski Klub Środowisk Twórczych i Galeria, ul. Traugutta 31/33, RadomŁaźnia – Radomski Klub Środowisk Twórczych i Galeria, ul. Traugutta 31/33, Radom
  • 21.04 (WT) 16:00
    Migration Cartography
    Open workshop for adults in English
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 22.04 (ŚR) 11:00
    MAMY czas dla sztuki  
    Spotkanie dla rodziców i osób opiekującymi się małymi dziećmi w wózkach, chustach i nosidełkach 
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 22.04 (ŚR) 18:00
    Se(a)ns sztuki
    Frida (reż. Julie Taymor, 2002)
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)
  • 23.04 (CZW) 12:15
    Czwartkowe oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 17:30)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 24.04 (PT) 12:15
    Patrzeć/Zobaczyć
    Oprowadzanie dla dorosłych 60+ po wystawie „Barbara Kasten. Postabstrakcja”
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 25.04 (SOB) 18:00
    Słuchać to nie znaczy zawsze to samo – koncert z gadułą
    Cykl koncertów
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)
  • 26.04 (ND) 10:45
    Joga w Zachęcie
    Zachęta | Hol GłównyZachęta | Hol Główny
  • 26.04 (ND) 12:00
    Czym jest zdrowie psychiczne?
    Warsztaty rodzinne z cyklu „Mamo, tato, porozmawiajmy o…”
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 26.04 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 14:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 26.04 (ND) 13:15
    Oglądamy razem wystawę!
    Oprowadzanie dla osób, dla których polski nie jest pierwszym językiem
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 26.04 (ND) 18:00
    Nowy Bauhaus / The New Bauhaus
    Pokaz filmu towarzyszący wystawie „Barbara Kasten. Postabstrakcja”
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)