Niepełnosprawność w sztuce i kulturze
Wykład Rosemarie Garland-Thomson

Zachęta / sala kinowa (wejście główne)
wstęp wolny

Obejrzyj wykład z napisami w języku polskim oraz z tłumaczeniem na PJM.

Wydarzenie w języku angielskim tłumaczone na język polski i polski język migowy.

Niepełnosprawność nie jest sprawą marginalną i prywatną, ani problemem natury medycznej, który należy leczyć — jest to kategoria polityczna, społeczna i kulturowa, wszechobecna w naszym społeczeństwie. Niezwykłe ciała obecne są we wszystkich sferach naszego życia, a ich reprezentacja w sztuce, literaturze i kulturze stanowi rdzeń i ramę, dzięki której poznajemy i oswajamy się z fizycznymi różnicami. Przez lata wiele kulturowych reprezentacji niepełnosprawności czynnie uczestniczyło w wytwarzaniu i stygmatyzacji „innego”, wyjaśniając i uzasadniając naszą potrzebę intensywnego przyglądania się czy wręcz „gapienia się” (ang. staring). Akt wpatrywania się jest zarówno naszą instynktowną reakcją na nowość i różnicę, jak i czymś, co jest społecznie zabronione. Intensywnie przyglądamy się niezwykłym ciałom, ale też fotografiom czy obrazom przedstawiającym różnice, czyli wyobrażeniom tego, co nowe, niezwykłe, nieznane i przez to wzbudzającym nasze zainteresowanie. W momencie takiej interakcji wzrokowej niepełnosprawność jawi się jako jedna z wielu form ludzkiego ucieleśnienia, które przyciągają nasz wzrok. Analiza mechanizmów wpatrywania się pozwala nam zrozumieć i zaakceptować naszą naturalną skłonność do intensywnego przyglądania się temu, co inne i pomaga nam docenić ludzką różnorodność.


Dr Rosemarie Garland-Thomson jest emerytowaną profesorką anglistyki i bioetyki na Uniwersytecie Emory oraz profesorką wizytującą etyki opieki zdrowotnej na University of California Los Angeles. Dr Garland-Thomson jest doradczynią oraz stypendystką w Hastings Center, gdzie pełni również rolę głównego doradcy w projekcie The Art of Flourishing: Conversations on Disability and Technology, wspieranym przez National Endowment for the Humanities. W roku 2020 była stypendystką National Endowment for the Humanities Public Scholar, a w roku akademickim 2021–2022 stypendystką wizytującą Phi Beta Kappa

współorganizator: Instytut Anglistyki, Wydział Neofilologii UW

Powiązane materiały
  • Grafika obiektu: Niepełnosprawność w sztuce i kulturze
    mediateka / filmy
    Niepełnosprawność w sztuce i kulturze
    Wykład Rosemarie Garland-Thomson tłumaczony na PJM
Nadchodzące wydarzenia
wszystkie
  • 01.04 – 12.04.2026
    Własne Pokoje
    Rekrutacja do projektu
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 01.04 (ŚR) 15:00
    Fabric Abstraction. Open Workshop for Adults (in English)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 01.04 (ŚR) 18:00
    Utkane (reż. Maria Oblicka, Alexander Cabeza-Trigg) 2026
    Premiera filmu
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)
  • 02.04 (CZW) 12:15
    Czwartkowe oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 17:30)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 02.04 (CZW) 17:00
    Ciemno i zimno
    Oprowadzanie konserwatorskie po wystawie „Krystyna Wojtyna-Drouet. Ja dla siebie nie istnieję”
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 02.04 (CZW) 18:00
    Archiwum pod opieką
    Spotkanie wokół wystawy „Krystyna Wojtyna-Drouet. Ja dla siebie nie istnieję”
    Zachęta | sala kinowa (wejście przez wystawę)Zachęta | sala kinowa (wejście przez wystawę)
  • 04.04 (SOB) 12:15
    Oprowadzanie kuratorskie Jędrzeja Zakrzewskiego
    Krystyna Wojtyna-Drouet. Ja dla siebie nie istnieję
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 08.04 (ŚR) 18:00
    Se(a)ns sztuki
    Wiek Niewinności (reż. Martin Scorsese, 1993)
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)
  • 09.04 (CZW) 12:15
    Czwartkowe oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 17:30)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 09.04 (CZW) 18:00
    Rewolucja, której nie było
    Spektakl na podstawie improwizacji aktorskich
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)
  • 10.04 (PT) 17:30
    Blisko
    Spotkanie z Katarzyną Kołodziej-Podsiadło – kuratorką wystawy „Karolina Wiktor. Kartografia macierzyństwa”
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 11.04 (SOB) 11:00
    Próba otwarta Teatru 21
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodkami w górę)sala kinowa