T jak Treść. Wykład dr. hab. Mateusza Salwy z cyklu „Filozoficzne abecadło sztuki współczesnej”

Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodkami w górę)
wstęp wolny

W połowie XV wieku włoski teoretyk sztuki Leon Battista Alberti porównał obraz malarski do okna otwartego na naturę. 450 lat później francuski malarz Maurice Denis stwierdził, że obraz jest przede wszystkim płaską powierzchnią pokrytą kolorami w określonym porządku. Te dwie historyczne formuły w dalszym ciągu wyznaczają bieguny, poza które trudno wykroczyć, gdy rozważa się treść obrazów (sztuki). Nie chodzi jednak o to, że wytyczają one dwa wykluczające się podejścia odpowiadające dychotomii treść / forma, ale o to, że rozciąga się między nimi kontinnum możliwości ujmowania relacji między treścią a formą. Jak bowiem nie sposób wyobrazić sobie dzieła sztuki bez formy, tak też nie sposób wyobrazić go sobie bez treści. Treść — podobnie jak formę — można jednak rozmaicie rozumieć. Jak? Odpowiedź na to pytanie będzie treścią wykładu.

Filozoficzne abecadło sztuki współczesnej to zajęcia poświęcone omówieniu najważniejszych pojęć związanych ze sztuką współczesną — jej historią i zagadnieniami teoretycznymi — na modłę filozoficznego „abecadła”. Jednak nie po to, by nadmiernie upraszczać pewne problemy, lecz by krytycznie im się przyjrzeć i obronić teorię sztuki współczesnej przed zarzutem „bzdurności”, niezrozumiałości czy jałowości. Nie wydaje się bowiem, aby rację miał Barnett Newman, kiedy stwierdził, że estetyka ma się tak do malarstwa, jak ornitologia do ptaków. Przyjęta przez nas formuła, owocująca celowo arbitralnym wyborem problematyki, pozwoli nam skupić się na analizie poszczególnych pojęć, zadać pytania o ich użyteczność, zakres ich stosowalności oraz na przykładach zbadać, jak pozwalają one uchwycić pewne aspekty współczesnej praktyki artystycznej i doświadczenia sztuki. Dodatkowo postaramy się pokazać, że niektóre współczesne problemy mają charakter ponadhistoryczny i jako takie definiują w znacznej mierze fenomen sztuki.

Kolejne spotkania:

  • Transgresja — 11.04, godz. 17
  • Utopia — 25.04, godz. 17
  • Wyobraźnia — 09.05, godz. 17
  • Zabawa — 23.05, godz. 17

Prowadzenie cyklu: dr Monika Murawska, dr hab. Mateusz Salwa, dr Piotr Schollenberger (Instytut Filozofii UW)

Powiązane materiały
  • mediateka / audio
    T jak Treść.
    Wykład dr. hab. Mateusza Salwy z cyklu „Filozoficzne abecadło sztuki współczesnej”
Nadchodzące wydarzenia
wszystkie
  • 31.01 (SOB) 13:00
    Yoklukta Bellek –  Kaybolanı Aydınlatmak | Oprowadzanie w języku tureckim
    Yetişkinler için gerçekleştirilecek açık atölye
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 31.01 (SOB) 14:15
    Saturday ArtWalk
    Guided tour in English
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 01.02 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 14:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 01.02 (ND) 16:00
    Ghost Rider
    Oprowadzanie performatywne Mateusza Szymanówki
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 03.02 (WT) 17:30
    Fluid lines. Open workshop in English for adults
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 05.02 – 06.02.2026
    Global and forgotten connections: the circulation of visual arts between socialist European countries and Asia, Latin America and Africa during the Cold War
    Zachęta | cinema room (entrance from Burschego Street, up the stairs)cinema room
  • 05.02 (CZW) 12:15
    Czwartkowe oprowadzania po aktualnych wystawach   
    (godz. 12:15 i 17:30)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 07.02 (SOB) 16:30
    Współmyślenia: warsztat spekulatywny
    O czym wspólnie marzymy? | Weekend finisażowy
    Zachęta | w przestrzeni wystawyZachęta | w przestrzeni wystawy
  • Cooking with Mama x GALAS
    What Are Our Collective Dreams? | Finissage weekend
    Zachęta | w przestrzeni wystawyZachęta | w przestrzeni wystawy
  • 08.02 (ND) 10:45
    Joga w Zachęcie
    Zachęta | Mały SalonZachęta | Mały Salon
  • 08.02 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 14:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 08.02 (ND) 14:00
    terytorium bliskości / w płomieniach żelaznych drzew | Przegląd filmów z Ameryki Łacińskiej
    O czym wspólnie marzymy? Globalne związki – porzucone przyjaźnie
    Filmoteka Narodowa — Instytut AudiowizualnyFINA