T jak Transgresja. Wykład z cyklu „Filozoficzne abecadło sztuki współczesnej”

Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki
wstęp wolny

prowadzenie: dr Monika Murawska, dr hab. Mateusz Salwa, dr Piotr Schollenberger 

Termin „transgresja” oznacza m.in. przekraczanie granic bądź norm. Aby można było mówić o transgresji w sztuce, należy wpierw przyjąć, że istnieją granice, które sztuka może przekraczać. Historia sztuki XX wieku zdaje się przy tym pokazywać, że sztuka nie tyle może przekraczać granice (normy), ile ma to czynić, ponieważ nie jest niczym innym, jak działaniem transgresyjnym. Rodzi się przy tym zasadnicze pytanie o charakter tych granic. Jak przebiegają? Co ograniczają? Co oddzielają? Ich zdefiniowanie jest o tyle ważne, że bez niego nie sposób zrozumieć sztuki jako ciągłego ruchu ich przekraczania ani odpowiedzieć sobie na pytanie, czemu transgresja w sztuce ma służyć.

Filozoficzne abecadło sztuki współczesnej to zajęcia poświęcone omówieniu najważniejszych pojęć związanych ze sztuką współczesną — jej historią i zagadnieniami teoretycznymi — na modłę filozoficznego „abecadła”. Jednak nie po to, by nadmiernie upraszczać pewne problemy, lecz by krytycznie im się przyjrzeć i obronić teorię sztuki współczesnej przed zarzutem „bzdurności”, niezrozumiałości czy jałowości. Nie wydaje się bowiem, aby rację miał Barnett Newman, kiedy stwierdził, że estetyka ma się tak do malarstwa, jak ornitologia do ptaków. Przyjęta przez nas formuła, owocująca celowo arbitralnym wyborem problematyki, pozwoli nam skupić się na analizie poszczególnych pojęć, zadać pytania o ich użyteczność, zakres ich stosowalności oraz na przykładach zbadać, jak pozwalają one uchwycić pewne aspekty współczesnej praktyki artystycznej i doświadczenia sztuki. Dodatkowo postaramy się pokazać, że niektóre współczesne problemy mają charakter ponadhistoryczny i jako takie definiują w znacznej mierze fenomen sztuki.

Kolejne spotkania:

  • Utopia — 25.04, godz. 17
  • Wyobraźnia — 09.05, godz. 17
  • Zabawa — 23.05, godz. 17

Prowadzenie cyklu: dr Monika Murawska, dr hab. Mateusz Salwa, dr Piotr Schollenberger (Instytut Filozofii UW)

Powiązane materiały
  • mediateka / audio
    T jak Transgresja. Wykład z cyklu „Filozoficzne abecadło sztuki współczesnej"
    Wykład z cyklu „Filozoficzne abecadło sztuki współczesnej”
Nadchodzące wydarzenia
wszystkie
  • 14.04 (WT) 17:30
    Filozofia w Zachęcie!
    Gilles Deleuze i myślenie kłączem
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 16.04 (CZW) 12:15
    Czwartkowe oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 17:30)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 16.04 (CZW) 18:00
    Teatr 21: dokumenatcja performansu PokaZ 
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)
  • 17.04 (PT) 10:30
    Spotkanie warsztatowe z Karoliną Wiktor i projektantami ortez dla osób z niepełnosprawnościami neurologicznymi
    Karolina Wiktor. Kartografia macierzyństwa
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 18.04 (SOB) 12:30
    Zajęcia ruchowe dla rodzin z dziećmi (12:30 i 14:30)
    Karolina Wiktor. Kartografia macierzyństwa
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • zdjęcie w przestrzeni wystawy, rozmazana postać pochylająca się nad instalacją
    18.04 (SOB) 14:15
    Saturday ArtWalk
    Guided tour in English
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 19.04 (ND) 10:45
    Joga w Zachęcie
    Zachęta | Hol GłównyZachęta | Hol Główny
  • 19.04 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 14:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 19.04 (ND) 13:15
    Oglądamy razem wystawę!
    Oprowadzanie dla osób, dla których polski nie jest pierwszym językiem
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 19.04 (ND) 15:00
    Warsztaty rozwojowo-terapeutyczne z elementem wykładowym
    Karolina Wiktor. Kartografia macierzyństwa
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 21.04 – 22.04.2026
    Sztuka Edukacji. Uczymy się od was. Radom | Orońsko
    Konferencja dla osób edukatorskich
    Łaźnia – Radomski Klub Środowisk Twórczych i Galeria, ul. Traugutta 31/33, RadomŁaźnia – Radomski Klub Środowisk Twórczych i Galeria, ul. Traugutta 31/33, Radom
  • 21.04 (WT) 16:00
    Migration Cartography
    Open workshop for adults in English
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta