Spotkanie z cyklu Krew na liściach. Muzyka jako teoria społeczna

Postęp # Arnold Schönberg

goście: Monika Pasiecznik, Sebastian Cichocki
prowadzenie: Michał Libera

Co to znaczy, że muzyka jest postępowa? To jedno z najczęściej zadawanych bądź domniemanych pytań, charakteryzujących muzykę zaangażowaną czy polityczną. Termin ten zawdzięczamy m.in. słynnej „Filozofii nowej muzyki” Adorno, w której przedstawił on dwa modele muzyki politycznej: konserwatywny Strawińskiego i postępowy Schönberga. Ten drugi, jego zdaniem, był pierwszym kompozytorem krytycznym XX wieku – takim, w którego pracach zawarte zostały zarówno pewna diagnoza socjologiczna jak i projekt zmiany. Adorno napisał „Filozofię nowej muzyki” w roku 1949. Na język polski przetłumaczono ją w roku 1974. Od tego czasu polskojęzyczne publikacje na temat społecznych aspektów muzyki można policzyć na palcach jednej ręki. W świecie sztuki polskiej jednak ostatnie dekady obfitują w powracające dyskusje na temat zaangażowania artystów w życie społeczne. Jedną z najważniejszych wywołała sztuka krytyczna. Czy dyskusje te da się odnieść do świata muzyki? A może istnieje coś takiego jak „muzyka krytyczna”?

Na spotkaniu w cyklu „Krew na liściach. Muzyka jako teoria społeczna” krótko przypomnimy najważniejsze tezy Adorno, zastanowimy się nad ich użytecznością w historii dźwięku ostatnich dekad – w muzyce komponowanej i niekomponowanej a także w sztuce. Co i w jaki sposób podlega krytyce i projektowaniu, sto lat po rewolucyjnych kompozycjach Schönberga? Jakie funkcje krytyczne, a może także emancypacyjne, pełni dźwięk i muzyka w sztuce krytycznej? W jaki sposób dźwięk staje się krytyczny? Czy bywa także emancypujący? I wreszcie: czym różnią się w tej dziedzinie praktyki artystów i muzyków?

Monika Pasiecznik – dziennikarka i kuratorka muzyczna, pracownik Drugiego Programu Polskiego Radia, publikowała m.in. w Odrze i Glissandzie

Sebastian Cichocki – kurator, krytyk sztuki, pracownik Muzeum Sztuki Nowoczesnej, wcześniej bytomskiej Kroniki.     

Michał Libera – socjolog, krytyk muzyczny i organizator wydarzeń związanych z muzyką eksperymentalną (m.in. plain. music, Song Is You, Playback-Play), redaktor serii muzycznej w wydawnictwie Słowo / Obraz Terytoria.