Obywatele 1918. Widowisko narracyjne

Zachęta / sala kinowa (wejście główne)
wstęp wolny

Osią naszej opowieści jest zaczerpnięta z Soli ziemi Józefa Wittlina historia Piotra Niewiadomskiego — Hucuła, który stał się żołnierzem I wojny światowej. Włączamy w nią, na zasadzie konstrukcji szkatułkowej, kilka mniejszych opowieści, w centrum których jest „chłopskie ciało w podróży”: wywożone na wojnę, zmagające się z pieszą i kolejową trasą do Bremy czy Hamburga, ściśnięte między pokładami w morskiej podróży do Stanów Zjednoczonych, wiezione do Brazylii, uciekające przed frontem na wschód w roku 1915. Wykorzystujemy fragmenty listów polskich migrantów do USA i Brazylii, fragmenty książki Martina Pollacka Cesarz Ameryki, fragmenty książki Anety Prymaki Zapomniani uchodźcy. Bieżeństwo 1915 i fragmenty pamiętników chłopskich wydanych przez Instytut Gospodarstwa Społecznego w latach 30. I wszędzie tam szukamy odpowiedzi na pytanie, jak zwykły człowiek może prowadzić życie, gdy ciągle w paradę wchodzi mu wielka historia i jej wielka maszyneria?

Małgorzata Litwinowicz — opowiadaczka, naukowczyni, animatorka kultury. Współzałożycielka Stowarzyszenia Grupa Studnia O. (1997), kuratorka artystyczna Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Opowiadania w Warszawie (od 2006). Autorka scenariuszy i wykonawczyni widowisk narracyjnych odwołujących się tekstów literackich o charakterze partyturowym takich jak epika Homera, ballady Adama Mickiewicza, Rękopis znaleziony w Saragossie Jana Potockiego, teksty Mirona Białoszewskiego, baśnie Hansa Christiana Andersena, twórczość Miguela Cervantesa. Jako opowiadaczka występowała na międzynarodowych festiwalach w Szkocji, Turcji i Niemczech.
W 2005 uzyskała stopień doktora na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Uczy historii kultury polskiej XIX wieku, prowadzi warsztaty dla studentów, animatorów kultury i osób związanych z edukacją kulturalną. Autorka publikacji naukowych i popularyzatorskich.

Jolanta Kossakowska — wokalistka grająca na instrumentach smyczkowych (fidel, skrzypce, gęśle). Frontmenka zespołu Mosaik, łączącego polską muzykę tradycyjną z Orientem. Tworzyła i wykonywała muzykę z femi-folk-punkową grupą Pochwalone. Brała udział w nagrodzonym Paszportem Polityki projekcie R.U.T.A. i nagrała z nim dwa albumy. Jest laureatką Złotych Gęśli, nagrody specjalnej Festiwalu Folkowego Polskiego Radia Nowa Tradycja. Autorka muzyki teatralnej, filmowej i piosenek.

Wydarzenie towarzyszące wystawie
  • 24.02 – 27.05.2018
    Przyszłość będzie inna
    Wizje i praktyki modernizacji społecznych po roku 1918

    Wystawa poświęcona dwudziestoleciu międzywojennemu w Polsce, której narracja zbudowana będzie wokół kluczowych idei społecznych, jakie rodzą się po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku. Koncepcje modernizacyjne skupiające się na potrzebach dotychczas niedowartościowanych grup społecznych — kobiet, dzieci, robotników czy mniejszości narodowych — pokazane zostaną za pomocą szeroko pojętej kultury wizualnej tego czasu (od architektury i wzornictwa po najbardziej nowoczesne wówczas medium — film).

    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
Nadchodzące wydarzenia
wszystkie
  • 21.04 – 22.04.2026
    Sztuka Edukacji. Uczymy się od was. Radom | Orońsko
    Konferencja dla osób edukatorskich
    Łaźnia – Radomski Klub Środowisk Twórczych i Galeria, ul. Traugutta 31/33, RadomŁaźnia – Radomski Klub Środowisk Twórczych i Galeria, ul. Traugutta 31/33, Radom
  • 21.04 (WT) 16:00
    Migration Cartography
    Open workshop for adults in English
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 22.04 (ŚR) 11:00
    MAMY czas dla sztuki  
    Spotkanie dla rodziców i osób opiekującymi się małymi dziećmi w wózkach, chustach i nosidełkach 
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 22.04 (ŚR) 18:00
    Se(a)ns sztuki
    Frida (reż. Julie Taymor, 2002)
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)
  • 23.04 (CZW) 12:15
    Czwartkowe oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 17:30)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 24.04 (PT) 12:15
    Patrzeć/Zobaczyć
    Oprowadzanie dla dorosłych 60+ po wystawie „Barbara Kasten. Postabstrakcja”
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 25.04 (SOB) 11:00
    Próba otwarta Teatru 21
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodkami w górę)sala kinowa
  • 25.04 (SOB) 13:00
    Interwencja choreograficzna Anny Steller
    Karolina Wiktor. Kartografia macierzyństwa
    Zachęta | w przestrzeni wystawyZachęta | w przestrzeni wystawy
  • zdjęcie, osoba w przestrzeni wystawy
    25.04 (SOB) 16:00
    Екскурсія українською мовою
    Oprowadzanie w języku ukraińskim
    Захента — Національна галерея мистецтв.Захента — Національна галерея мистецтв.
  • 25.04 (SOB) 18:00
    Słuchać to nie znaczy zawsze to samo – koncert z gadułą
    Cykl koncertów
    Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodami w dół)
  • 26.04 (ND) 10:45
    Joga w Zachęcie
    Zachęta | Hol GłównyZachęta | Hol Główny
  • 26.04 (ND) 12:00
    Czym jest zdrowie psychiczne?
    Warsztaty rodzinne z cyklu „Mamo, tato, porozmawiajmy o…”
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta