Przyszłość cenzury – konferencja towarzysząca wystawie Goshka Macuga. Bez tytułu

Konferencja jest próbą przyjrzenia się funkcjonowaniu cenzury w sztuce współczesnej, jak również rozpoznania, na czym polega zjawisko cenzury w dzisiejszych czasach. Chcielibyśmy odejść od kwestii związanych z cenzurowaniem treści w kontekście światopoglądowo-religijnym, a zająć się problemami, które współcześnie mogą okazać się podstawą cenzury. Z założenia odchodzimy również od analizy słynnych przypadków ataków na sztukę po 1989 w Polsce, wychodząc raczej od pytania, jaki kształt przyjmuje cenzura obecnie i jaką formę może przybrać w przyszłości.

Konferencja podzielona będzie na dwie części: w pierwszej poruszone zostaną m.in. zagadnienia związane z teoriami cenzury, jej uwarunkowaniami prawno-instytucjonalnymi, działaniami wobec cenzury oraz problem strategii cenzury w sztuce najnowszej. Część druga będzie zmierzać do podsumowania i wyciągnięcia wniosków z wybranych doświadczeń kontaktu z cenzurą – wezmą w niej udział teoretycy sztuki, ale również artyści. Poruszone zostanie również zagadnienie cenzury w internecie w kontekście sztuk wizualnych.

Zależy nam na tym, by wyjść poza wyłącznie liberalne rozumienie cenzury i wskazać jej inne konteksty teoretyczne – w tym takie jak socjologia Pierre’a Bourdieu, teoria queer Judith Butler, filozofia estetyki Jacques’a Rancière’a czy dekonstrukcja Jacques’a Derridy. W związku z tym część teoretyczna sesji skupi się na tych różnych paradygmatach rozumienia cenzury.

Z kolei w pozostałych panelach chcielibyśmy zająć się szeroko rozumianym doświadczeniem cenzury w późnym kapitalizmie oraz jej przyszłością – mamy bowiem wrażenie, że pewien etap strategii cenzury dobiega właśnie końca, czego dowodzi nikły już odzew na takie wydarzenia, jak protest wobec wystawy Katarzyny Kozyry w Muzeum Narodowym w Krakowie.

Pojawiły się też nowe formy działania, które być może staną się elementem cenzury bądź mogą stanowić formę ograniczania wolności w kulturze. Należy do nich na przykład prawo autorskie czy ochrona wizerunku. Egzekwowanie tych praw w pewnych sytuacjach może stać się przyczyną kontrowersji. Interesuje nas analiza przypadków cenzury, ale również strategii referowania ich w mediach, jak też rozmaite formy przeciwdziałania ograniczeniom wolności twórczej, podejmowane przez grupy i organizacje, a także osoby indywidualne. Zależy nam na tym, by w dyskusjach pojawiły się nie tylko opisy konkretnych przypadków, ale również pomysły i strategie działania.

Interesuje nas również przyszłość cenzury – bo zdajemy sobie sprawę, że w społeczeństwach kontroli i troski władzy o życie obywateli i obywatelek nie brakuje okazji, by ponownie wyznaczać przestrzenie kultury i przeformułowywać ich zasady. Oczekujemy w związku z tym pionierskich wizji przyszłości „cenzury bez cenzora” oraz strategii oporu, które może ona przynieść. Bowiem, jak zauważył Michel Foucault, zawsze tam, gdzie jest kontrola, pojawia się też opór.

Konferencja przygotowywana przez Zachętę Narodową Galerię Sztuki we współpracy z dr Ewą Majewską (Instytut Kultury Uniwersytetu Jagiellońskiego)

17 lutego (piątek)
godz. 18
Teorie i praktyki
część teoretyczna

moderatorka Ewa Majewska
uczestnicy: Edwin Bendyk, Katarzyna Bojarska, Agata Czarnacka, Maciej Gdula, Jarosław Kuisz, Janek Sowa

18 lutego (sobota)
godz. 13
Między rynkiem a dogmatem
Część poświęcona neoliberalizmowi i cenzurze, podziałowi sceny artystycznej na lewicę i prawicę, pytaniu o wolność dla przeciwników wolności, a także kwestiom wykluczeń pojawiających się w języku.

moderatorka Iza Kowalczyk
uczestnicy: Jakub Dąbrowski, Anna Dryjańska, Rafał Jakubowicz, Roman Kurkiewicz, Ewa Majewska

godz. 16
Cenzura w sieci
Część poświęcona cenzurze w internecie

moderatorka Miłada Jędrysik
uczestnicy: Julia Koszewska, Aleksandra Polisiewicz, Katarzyna Szymielewicz, Piotr Waglowski

sala multimedialna
wejście od ul. Burschego
wstęp wolny

Powiązane materiały
  • mediateka / audio
    Konferencja Przyszłość cenzury
    Teorie i praktyki
  • mediateka / audio
    Konferencja Przyszłość cenzury
    Między rynkiem a dogmatem
  • mediateka / audio
    Konferencja Przyszłość cenzury
    Cenzura w sieci
Nadchodzące wydarzenia
wszystkie
  • 09.02 (CZW) 18:00
    „Po co nam Kulisiewicz?”
    Oprowadzanie dr Anny Manickiej
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • Marmurowy blat zastawiony buteleczkami z ciemnego szkła. Są różnej wielkości, mają szklane korki i opisane papierowe etykiety.
    11.02 (SOB) 16:00
    SZTUKA DOSTĘPNA X polasense.
    Warsztaty DLA OSÓB NIEWIDOMYCH NA WYSTAWIE „kulisiewicz. lapidarne piękno"
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • Widok wystawy, osoba robiąca zdjęcie telefonem jednej z prac na ścianie.
    12.02 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 14:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • Zdjęcie. Dziecko siedzące na pufie ogląda film na ekranie w przestrzeni wystawy. W tle ciemno-zielona ściana.
    12.02 (ND) 12:30
    Linia, która tworzy rzeźbę | Лінія, яка створює скульптуру
    Warsztaty rodzinne | майстер-клас
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta