Druga skóra. Wayang, maska i tradycyjny taniec na Jawie. Spotkanie na wystawie „Upadek. Grawitacja”

Miejsce Projektów Zachęty
wstęp wolny

Jawajski teatr cieni wayang kulit ma ponad tysiącletnią historię i jest sztuką łączącą elementy teatru, literatury, muzyki, sztuk wizualnych, dawnych i współczesnych wierzeń oraz filozofii. Nie mógłby istnieć bez reprezentujących postać ludzką lalek, charakteryzujących się zaburzonymi proporcjami. Odgrywają one historie zaczerpnięte z indyjskich eposów Mahabharaty i Ramajany oraz z lokalnych podań i mitów. Jedną z nich jest opowieść o dziejach Panjiego Asmarabanguna, legendarnego księcia pochodzącego ze wschodniej Jawy, i jego miłości do Candry Kirany. Ich losy stały się również inspiracją dla tradycyjnych tańców jawajskich i podstawą repertuaru teatru wayang topeng, będącego jedną z najstarszych form teatru aktorskiego na Jawie. W spektaklach aktor grający Panjiego nosi gładką białą, złotą lub zieloną maskę (topeng). Przysłaniające twarz maski były wzorowane na lalkach wayang kulit i podobnie jak one — za sprawą kształtu oczu, nosa i ust, użytych kolorów i zdobień — miały za zadanie przekazać widzom informację o charakterze danej postaci. Taniec i sposób poruszania się aktorów na scenie imitował sposób animowania lalek, stworzonych na wzór człowieka i naśladujących jego ruchy. Wayang, maski, taniec i ruch to zagadnienia, które będą bazą do rozmowy o wystawie Marty Węglińskiej.

Podczas spotkania artystka rozmawiać będzie z Marianną Lis.

Marianna Lis jest absolwentką Wydziału Wiedzy o Teatrze Akademii Teatralnej w Warszawie, gdzie obecnie wykłada. Jako stypendystka programu Darmasiswa rządu Republiki Indonezji studiowała tradycyjny teatr cieni wayang kulit w Instytucie Sztuki Indonezyjskiej (Institut Seni Indonesia) w Surakarcie. Prowadziła także badania terenowe w Yogyakarcie i Surakarcie, poświęcone współczesnemu wayangowi oraz sztukom wizualnym i widowiskowym Jawy. Publikuje artykuły w specjalistycznych czasopismach naukowych oraz w książkach poświęconych Indonezji. Zajmuje się popularyzacją wiedzy o współczesnym teatrze i sztukach wizualnych Indonezji. Jest członkinią Warsaw Gamelan Group, a także dalangiem wayang kulit. W 2017 roku w Instytucie Sztuki PAN obroniła doktorat Elementy tradycji i obszary poszukiwań we współczesnym wayangu Jawy Środkowej.

Wydarzenie towarzyszące wystawie
  • 28.07 – 23.09.2018
    Marta Węglińska
    Upadek. Grawitacja

    Wystawę Upadek. Grawitacja prezentowaną w Miejscu Projektów Zachęty poprzedziły pobyty artystki w Indonezji, które umożliwiły jej głębsze poznanie lokalnych historycznych, przyrodniczych i kulturalnych kontekstów. Z inspiracji tych powstał film, instalacja, rysunki, batikowe malarstwo, rzeźby i fotografie. Wszystkie opowiadają historie o nieuchronności upadku/schyłku, zmienności świata i życia w czasie, utracie równowagi, czy o zawodności widzenia.

    Miejsce Projektów ZachętyMPZ
Nadchodzące wydarzenia
wszystkie
  • 03.02 (WT) 17:30
    Fluid lines. Open workshop in English for adults
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 05.02 – 06.02.2026
    Global and forgotten connections: the circulation of visual arts between socialist European countries and Asia, Latin America and Africa during the Cold War
    Zachęta | cinema room (entrance from Burschego Street, up the stairs)cinema room
  • 05.02 (CZW) 12:15
    Czwartkowe oprowadzania po aktualnych wystawach   
    (godz. 12:15 i 17:30)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 07.02 (SOB) 16:30
    Współmyślenia: warsztat spekulatywny
    O czym wspólnie marzymy? | Weekend finisażowy
    Zachęta | w przestrzeni wystawyZachęta | w przestrzeni wystawy
  • Cooking with Mama x GALAS
    What Are Our Collective Dreams? | Finissage weekend
    Zachęta | w przestrzeni wystawyZachęta | w przestrzeni wystawy
  • 08.02 (ND) 10:45
    Joga w Zachęcie
    Zachęta | Mały SalonZachęta | Mały Salon
  • 08.02 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 14:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 08.02 (ND) 14:00
    terytorium bliskości / w płomieniach żelaznych drzew | Przegląd filmów z Ameryki Łacińskiej
    O czym wspólnie marzymy? Globalne związki – porzucone przyjaźnie
    Filmoteka Narodowa — Instytut AudiowizualnyFINA
  • 10.02 (WT) 17:30
    Filozofia w Zachęcie
    Jacques Derrida i życie z widmami
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 11.02 (ŚR) 18:00
    Se(a)ns sztuki
    Wszystkie poranki świata (reż. Alain Corneau, 1991)
    Zachęta | wejście od ul. Burschego (schodami w dół)Zachęta | wejście od ul. Burschego (schodami w dół)
  • 12.02 (CZW) 12:15
    Czwartkowe oprowadzania po aktualnych wystawach   
    (godz. 12:15 i 17:30)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 14.02 (SOB) 12:30
    Zajęcia ruchowe dla rodzin z dziećmi
    (godz. 12:30 i 14)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta