451° Fahrenheita, czyli temperatura, w której płonie papier.
Wykład Zuzanny Sękowskiej

Zachęta | sala kinowa (wejście od ul. Burschego, schodkami w górę)
wstęp wolny

Przywołując wartość z książki Raya Bradbury’ego, opowiem o książce Ernsta Friedricha Proletariackie przedszkole — wydanym w 1921 roku elementarzu małego pacyfisty. Ta zakazana przez nazistów lektura to rozpisany w formie pieśni i przypowieści dla dzieci poradnik, jak wyrugować wojnę ze wspólnotowej świadomości. Odniesienie do kultury oralnej — przekazywania krótkich i prostych opowieści — jest najważniejszym elementem konstrukcyjnym tej książki, możemy więc mówić w jej przypadku o „żywym pomniku pokoju”. Lektura Proletariackiego przedszkola ma zaszczepić w dzieciach niezbywalne przekonanie o nietykalności życia ludzkiego i konieczności życia we wzajemnym zrozumieniu i szacunku. Na książkę składają się poza tekstami samego Friedricha także trawestacje znanych tekstów literackich, fragmenty niemieckich pieśni i utworów czy cytaty z Fiodora Dostojewskiego, Lwa Tołstoja i Ericha Muehsama. Zabawa w wojnę, zaszczepianie mitu bohaterskiej śmierci, oswajanie z symboliką militarną (!) jest w świetle książki niemoralną tresurą, manipulacją i oswajaniem ze złem. (Jednym z pionierskich pomysłów twórcy Muzeum Antywojennego w Berlinie była produkcja zabawek pacyfistycznych). Zdaniem Friedricha każdy obywatel powinien mieć świadomość, że oswajając dzieci z wizjami wojny, wojskowymi legendami, banalizując obraz rzezi i sprowadzając go do wyidealizowanej wizji, zaszczepiamy w nich pogardę dla życia ludzkiego, jak i przygotowujemy do ślepego podążania za uwodzicielską siłą podobnych idei. Tekst jest silnie nacechowany ideologicznie — powstawał w kręgu niemieckich anarchopacyfistów (skupionych wokół wydawnictwa Freie Jugend i Muzeum Antywojennego w Berlinie), jednak, pomimo pewnych kontrowersji, stanowi niezwykle uniwersalny i aktualny przekaz.

Wydarzenie towarzyszące wystawie
  • 06.10 – 27.11.2016
    Krzysztof Wodiczko i Jarosław Kozakiewicz
    Rozbrojenie kultury. Projekt Instytutu Rozbrojenia Kultury i Zniesienia Wojen im. Józefa Rotblata

    Rozbrojenie kultury to projekt, którego celem jest z ainicjowanie debaty nad potrzebą przeformułowania sposobów myślenia o historii i pamięci. Krzysztof Wodiczko i Jarosław Kozakiewicz proponują opracowanie idei Instytutu Rozbrojenia Kultury i Zniesienia Wojen im. Józefa Rotblata — miejsca stanowiącego symboliczne wyzwanie dla podtrzymywanej w zbiorowej pamięci kultury wojny.

    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
Powiązane materiały
  • mediateka / audio
    Krzysztof Wodiczko i Jarosław Kozakiewicz. Rozbrojenie kultury. Projekt Instytutu Rozbrojenia Kultury i Zniesienia Wojen im. Józefa Rotblata
    451° Fahrenheita, czyli temperatura, w której płonie papier. Wykład Zuzanny Sękowskiej
Nadchodzące wydarzenia
wszystkie
  • 31.01 (SOB) 13:00
    Yoklukta Bellek –  Kaybolanı Aydınlatmak | Oprowadzanie w języku tureckim
    Yetişkinler için gerçekleştirilecek açık atölye
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 31.01 (SOB) 14:15
    Saturday ArtWalk
    Guided tour in English
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 01.02 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 14:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 01.02 (ND) 16:00
    Ghost Rider
    Oprowadzanie performatywne Mateusza Szymanówki
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 03.02 (WT) 17:30
    Fluid lines. Open workshop in English for adults
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 05.02 – 06.02.2026
    Global and forgotten connections: the circulation of visual arts between socialist European countries and Asia, Latin America and Africa during the Cold War
    Zachęta | cinema room (entrance from Burschego Street, up the stairs)cinema room
  • 05.02 (CZW) 12:15
    Czwartkowe oprowadzania po aktualnych wystawach   
    (godz. 12:15 i 17:30)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 07.02 (SOB) 16:30
    Współmyślenia: warsztat spekulatywny
    O czym wspólnie marzymy? | Weekend finisażowy
    Zachęta | w przestrzeni wystawyZachęta | w przestrzeni wystawy
  • Cooking with Mama x GALAS
    What Are Our Collective Dreams? | Finissage weekend
    Zachęta | w przestrzeni wystawyZachęta | w przestrzeni wystawy
  • 08.02 (ND) 10:45
    Joga w Zachęcie
    Zachęta | Mały SalonZachęta | Mały Salon
  • 08.02 (ND) 12:15
    Niedzielne oprowadzania po aktualnych wystawach
    (godz. 12:15 i 14:15)
    Zachęta – Narodowa Galeria SztukiZachęta
  • 08.02 (ND) 14:00
    terytorium bliskości / w płomieniach żelaznych drzew | Przegląd filmów z Ameryki Łacińskiej
    O czym wspólnie marzymy? Globalne związki – porzucone przyjaźnie
    Filmoteka Narodowa — Instytut AudiowizualnyFINA