Ta strona korzysta z plików cookies. Więcej o naszej polityce prywatności.

Numery archiwalne

Nr 33

Spojrzenia dobiegają końca. Od 2003 roku współorganizowany z Deutsche Bank Polska konkurs prezentował najciekawsze postawy na młodej scenie artystycznej. Wśród nominowanych i laureatów nagrody znajdziemy nazwiska najważniejszych dziś artystów i artystek wizualnych w Polsce, a blisko dwudziestoletnia historia Spojrzeń to nie tylko interesujące spojrzenie na historię sztuki najnowszej, ale i na polską rzeczywistość.  W połowie października 2021 ogłosiliśmy laureatów 10 edycji konkursu. Zostali nimi Archiwum Protestów Publicznych, Krzysztof Maniak, Jana Shostak, Mikołaj Sobczak i Weronika Wysocka.

OTWÓRZ

Nr 32

Nagroda Krytyki Artystycznej im. Jerzego Stajudy to od blisko 30 lat ważne wyróżnienie dla osób piszących o sztuce. Po śmierci artysty w 1992 roku Nagrodę powołali jego przyjaciele, którzy do dziś tworzą jej kapitułę. Stajuda — malarz, rysownik, krytyk, miłośnik muzyki — był ważną postacią warszawskiego środowiska artystycznego. W jego mieszkaniu przy Wiejskiej spotykali się artyści sztuk wizualnych, kompozytorzy, pisarze, aktorzy. „Miał wielki czar osobisty, który polegał też na tym, że był bardzo skromny, nawet nieśmiały. Dlatego było mu łatwiej, jak wypił kieliszeczek. Interesowała go każda możliwość zabawy, miłego rozśmieszania, niebanalnego” — wspomina Ola Semenowicz, wieloletnia partnerka Jerzego Stajudy, która o artyście, wzajemnych relacjach, przyjaźniach i życiu towarzyskim w latach 80. opowiedziała Karolinie Zychowicz. Tą rozmową rozpoczynamy 32 numer Magazynu Zachęta Online poświęcony prywatności i intymności.

OTWÓRZ

Nr 31

Na początku 2021 roku Zachęta wraz z British Council zorganizowała po raz pierwszy w Polsce konkurs dla artystów z niepełnosprawnością zainspirowany programem Europe Beyond Access. „Świadomość społeczna problemów, z jakimi mogą się spotkać artyści z niepełnosprawnościami, chcąc zaprezentować swoje portfolio, ubiegać się o stypendium lub realizować swoją twórczość, nie jest duża. Trudności mogą wynikać z funkcjonujących w społeczeństwach uprzedzeń i przekonań, barier komunikacyjnych i ograniczonej dostępności programów artystycznych” – pisali w ogłoszeniu organizatorzy. Odpowiedziało na nie ponad 80 artystów – zawodowców i amatorów.

 

OTWÓRZ

Nr 30

Od 2018 roku Zachęta prowadzi letnie projekty pod wspólnym tytułem Plac Małachowskiego. Tegoroczna edycja łączy działania artystyczne i edukacyjne, otwierając ponownie przestrzeń placu dla widzów, artystów i aktywistów. Jednym z wydarzeń jest program Żyjąc życiem feministycznym, będący kontynuacją Języków radykalnej wrażliwości — dyskusji i warsztatów online z jesieni ubiegłego roku. Lipcowy, 30 numer Magazynu Zachęta Online został zainspirowany właśnie tym programem i dotyka problematyki języka oraz wrażliwości na wykluczenia i odmienność.

OTWÓRZ

Nr 29

Najnowsze wydanie Magazynu Zachęta Online jest nieco inne, bo choć ma numer 29, jest pierwszym w nowej odsłonie. Od czerwca 2021 roku magazyn ma swoją oddzielną stronę, na której co miesiąc będziemy prezentować premierowe wydania (ale znajdziecie tu również wszystkie archiwalne). Zapraszamy do lektury aktualnego numeru, którego tematem jest socrealizm — w międzynarodowym kontekście przypomniany teraz dzięki wystawie Zimna rewolucja. Społeczeństwa Europy Środkowo-Wschodniej wobec socrealizmu, 1948–1959.

OTWÓRZ

Nr 28

W 28 numerze magazynu online pozostajemy w klimatach edukacyjnych, choć bardziej ekologiczno-aktywistycznych. Na początek – wracamy do wystawy Co dwie sztuki to nie jedna i pracy Warkocze Białki Cecylii Malik. Jak na pytanie „Kim jest twoja mama?” odpowiedziała córka artystki, Urszula? „Moja mama jest artystką i aktywistką. Robi mnóstwo rzeczy, maluje obrazy, kręci filmy, broni zabytkowych budynków. Współpracuje z wieloma ekologami i razem z nimi walczy np. z regulacją rzek, zabudową/niesprawiedliwym podziałem Zakrzówka (krakowski zalew w kamieniołomie, w którym wszyscy kąpiemy się latem) czy wycinką drzew.

OTWÓRZ

Nr 27

Nie wiemy, kiedy będziemy mogli zaprosić was na wystawy na żywo… ale za zamkniętymi drzwiami Zachęty praca wre. Nasze edukatorki, tym razem w roli kuratorek, przygotowują kolejną odsłonę Żywych magazynów. Pokaz Dydaktyka to zabawa wątkami dydaktycznymi obecnymi w pracach z naszej kolekcji. W tym wyborze nie mogło zabraknąć cyklu A–Z (Gabloty edukacyjne) Andrzeja Tobisa.

OTWÓRZ

Nr 26

W ubiegłym roku minęło 160 lat od powstania Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych — pierwszego stowarzyszenia w Kongresówce wspierającego polską sztukę i artystów. O historycznej kolekcji Zachęty, która po wojnie znalazła się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie, mówiliśmy już wielokrotnie — nie tylko w magazynie, ale też przy okazji naszych wystaw. Na początku tego roku ukazała się jednak publikacja, która rzuca nowe światło na historię zbiorów TZSP. Roman Olkowski przez kilkanaście lat badał historię pierwszej kolekcji Zachęty, także w kontekście strat wojennych.

OTWÓRZ

Nr 25

Tematem najnowszego, 25 numeru Magazynu Zachęta Online jest portret i autoportret. Na początek przypominamy wystawę izraelskich artystów Tamy Ben-Tor i Mikiego Carmi Młodzi obiecujący artyści jedzą i uprawiają seks (2015). O twórczości performerki i malarza – ich portretach, autokreacjach, maskach oraz styku prywatnego z zawodowym — przeczytacie w wywiadzie, który przeprowadziła kuratorka Magdalena Komornicka.

OTWÓRZ

Nr 24

W Zachęcie trwa wystawa Rzeźba w poszukiwaniu miejsca. Na naszej stronie znajdziecie towarzyszącą jej publikację pod redakcją Anny Marii Leśniewskiej, a w niej kilkadziesiąt tekstów artystów, których prace pokazywane są na ekspozycji. W Magazynie Zachęta Online nr 24 wracamy do tematu rzeźby. I zaczynamy esejem Zbigniewa Libery z ww. książki zatytułowanym „Lego. Obóz koncentracyjny” (1996) a problematyka rzeźby w Polsce. Artysta z osobistej perspektywy opowiada o historii polskiej rzeźby — począwszy od Xawerego Dunikowskiego i jego uczniów, aż po własne doświadczenia związane ze sztuką przestrzeni.

OTWÓRZ

Nr 23

Najnowszy numer magazynu online zainspirowany został prezentowaną w Zachęcie wystawą Joanny Rajkowskiej. Polecamy lekturę dwóch tekstów jej towarzyszących. Autor pierwszego z nich, amerykański poeta, artysta i dramaturg Robert Yerachmiel Sniderman zmierzył się z tematem Rhizopolis, przyjmując optykę mieszkańca podziemnego miasta.

OTWÓRZ

Nr 22

W 22 numerze magazynu online przedstawiamy materiały – tekstowe, wizualne i audiowizualne – związane z naszymi aktualnymi wystawami. Zaczynamy od niezwykłego projektu Joanny Rajkowskiej Rhizopolis. Instalacja przenosi nas do podziemnego miasta korzeni, gdzie – w nakreślonym przez artystkę scenariuszu futurystycznego filmu – garstka ocaleńców znajduje schronienie po katastrofie. Korzenie drzew budują nowe siedlisko, ale też zapewniają przetrwanie. Niesamowitej przestrzeni Rhizopolis trzeba doświadczyć wszystkimi zmysłami. Jednak równie ważna jest idea stojąca za projektem, którego bohaterami są… drzewa. I właśnie o drzewach oraz ich życiodajnej sile i zagrożeniu, na które je (i siebie) narażamy, Rajkowska rozmawiała z Urszulą Zajączkowską – botaniczką i poetką.

OTWÓRZ

Nr 21

Pierwsze w nowym roku wydanie Magazynu Zachęta Online nosi numer 21… „Oczko” zainspirowało nas, by sięgnąć do filmowych zasobów naszej kolekcji. Wybrane filmy mówią o fascynacji artystów kinem, formą i gatunkami filmowymi, a wśród nich znajdziecie i mock-dokument, i horror, i animację.

OTWÓRZ

Nr 20

Przedświątecznie zapraszamy do lektury nowego, 20 numeru Magazynu Zachęta Online. Ponieważ dziwny rok 2020 dobiega końca, postanowiliśmy pożegnać go wydaniem słodko-gorzkim, w którym piękno i czułość podszyte bywają jednak niepokojem.

OTWÓRZ

Nr 19

Zachęta jest najstarszą galerią sztuki w Warszawie. Jej historia zaczęła się w roku 1860, gdy zostało powołane Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych. W 1900 roku powstał budynek na placu Małachowskiego 3. Po wojnie znacjonalizowany, był siedzibą Centralnego Biura Wystaw Artystycznych „Zachęta”, a po 1989 — Państwowej Galerii Sztuki Zachęta i, w końcu, Zachęty — Narodowej Galerii Sztuki. W latach 90. reaktywowano także działalność TZSP, dziś będącego stowarzyszeniem wspierającym galerię, ale i spadkobiercą wartości reprezentowanych przez historyczne Towarzystwo. Tak w telegraficznym skrócie wygląda historia Zachęty. 13 grudnia mija 160 lat od tego założycielskiego momentu. Najnowszy numer magazynu online opowiada zatem o Zachęcie — historycznej i współczesnej, widzianej przez pryzmat ludzi, którzy tworzyli i tworzą to miejsce.

OTWÓRZ

Nr 18

To wydanie magazynu miało być poświęcone nowej wystawie, której otwarcie planowaliśmy na najbliższy piątek, czyli 27 listopada. Rzeźba w poszukiwaniu miejsca jest przekrojową opowieścią o polskiej rzeźbie XX i XXI wieku w autorskim ujęciu Anny Marii Leśniewskiej — badaczki tematu i kuratorki wystaw Barbary Zbrożyny i Magdaleny Więcek w Zachęcie — pokazującym pogłębiającą się intermedialność tej tradycyjnej dziedziny sztuki. Choć na premierę wystawy musimy jeszcze chwilę poczekać, w 18 numerze magazynu wyciągamy z naszych zasobów materiały dotyczące rzeźby, rzeźbiarek i rzeźbiarzy.

OTWÓRZ

Nr 17

Zachęta jest kobietą. Często posługujemy się wewnętrznie takim żartobliwym stwierdzeniem i nie oznacza ono tylko, że zdecydowana większość pracowników galerii to kobiety. W instytucjach kultury to przecież zjawisko powszechne. Zachęta jest kobietą, bo nie jest obojętna na to, co dzieje się wokół. W 17 numerze magazynu poprzez nasze archiwa opowiadamy zatem o kobietach: buntowniczkach, społecznicach, prowokatorkach czy anarchistkach.

OTWÓRZ

Nr 16

„Codziennie, od dwóch miesięcy, podchodzę do tych fotografii. I szybko odchodzę. Potrzebuję trochę powietrza. Trudno się przy nich oddycha. Jak w starym domu jeszcze starszych ludzi, w którym nikt już nie sprząta. Od tych odbitek czuć zapach choroby, leków, stali, ogrodów zoologicznych, siana pełnego odchodów w upalny, duszny dzień” — pisze Mira Marcinów o serii zdjęć Joanny Piotrowskiej dokumentujących klatki i wybiegi dla zwierząt. Jej esejem Klatka i zabawa rozpoczynamy 16 numer Magazynu Zachęta Online, w którym pojawiają się nie tylko zwierzęce wątki.

OTWÓRZ

Nr 15

Joanna Piotrowska to artystka wizualna i fotografka mieszkająca i pracująca w Londynie. Od 18 września można oglądać w Zachecie jej indywidualną wystawę Zaduch. Na naszej stronie dostępny jest także 15 numer Magazynu Zachęta Online, który rozpoczynamy wywiadem z artystką. „[…] w wielu moich pracach pojawia się temat dotyku. Najpierw w pracach z serii Frowst, czyli w kontekście intymnych relacji rodzinnych. Obecny jest także w filmie przedstawiającym dłonie w geście terapeutycznym. Potem w kolejnych pracach w akcie fizycznego konfliktu, samoobrony. Istotne jest dla mnie tworzenie takich połączeń i poruszanie się od zwierzęcia do człowieka, od człowieka do domu, od domu do klatki, od klatki do schronienia, bezpieczeństwa, intymności, dotyku. Krążę między tymi punktami odniesienia, starając się zbadać relacje pomiędzy nimi” – mówiła Piotrowska Magdalenie Komornickiej w marcu tego roku. Natomiast o relacjach władzy w pracach artystki przeczytacie w tekście Choroba bez pacjenta filozofki Joanny Bednarek.

OTWÓRZ

Nr 14

O kolekcji opowiadaliśmy już w ósmym numerze magazynu online. W najnowszym, czternastym wydaniu wracamy do tematu kolekcjonowania, choć przywołujemy nie tylko nasze zbiory. Okazją stał się generalny remont magazynów dzieł sztuki. Dla tych, którzy chcieli zajrzeć „za kulisy” to prawdziwa okazja — przez najbliższy rok prace z kolekcji zajmą dolne sale ekspozycyjne, gdzie powstanie specjalnie zaaranżowany magazyn tymczasowy, zaś w Małym Salonie będziemy prezentować zbiory Zachęty w kuratorskim wyborze Michała Jachuły. Pierwszy pokaz zatytułowany Żywe magazyny: Artibus będziecie mogli oglądać już od początku października. A teraz przypominamy różne odsłony różnych kolekcji, które miały miejsce w murach Zachęty.

OTWÓRZ

Nr 13

Od dziś na naszej stronie dostępny jest 13 numer Magazynu Zachęta Online, a w nim m.in. tekst Gabrieli Świtek Naginanie konstrukcji. Notatki wokół wystawy Moniki Sosnowskiej w Zachęcie, oraz zapis spotkania z artystką z 2012 roku przy okazji wystawy Nowa rzeźba?. Z prac z naszej kolekcji przypominamy serię fotograficzną Eustachego Kossakowskiego Geometryczna architektura na budowie oraz wizualizacje architektonicznych projektów wybitnej polskiej rzeźbiarki Aliny Ślesińskiej. Zaś z historii wystaw CBWA „Zachęta” przywołujemy pokaz z 1964 roku Formy — Francja. Przemysł, architektura, urbanistyka w opracowaniu Marka Czapelskiego.

OTWÓRZ

Nr 12

Zachęcamy do lektury 12 numeru Magazynu Zachęta Online poświęconego przede wszystkim twórczości Moniki Sosnowskiej. Otwieramy go esejem Marii Brewińskiej Rzeczywistość z błędami, w którym  kuratorka analizuje inspiracje rzeźbiarki socmodernistyczną architekturą w kontekście najnowszej ekspozycji. „Architektonizacja rzeźb Moniki Sosnowskiej opiera się na elementach zapożyczonych z języka architektury i budownictwa, przetwarzanych w niespotykany dotąd sposób. Jej dzieła sugerują potencjalną »awarię architektury«, odnoszą się do rzeczywistości z błędami, wydobywając rzeczy, jakich podświadomie boją się architekci, w założeniu projektujący trwałe obiekty, które mają przetrwać nas wszystkich” — pisze Brewińska.

OTWÓRZ

Nr 11

Od 2018 roku lato w Zachęcie nie tylko kojarzy się z wystawami, spotkaniami czy warsztatami, ale też z placem Małachowskiego, który stał się naturalnym przedłużeniem przestrzeni galeryjnej. Od dwóch lat plac pozostaje przestrzenią wolną od samochodów, przyjazną dla widzów galerii i przechodniów. W te wakacje również będziemy na nim obecni, choć wiele naszych planów musiało ulec modyfikacjom. Niezmiennie zobaczycie tu Prostą tęczę Marka Sobczyka.

OTWÓRZ

Nr 10

W jaki sposób artyści inspirują się prywatnością? Jak osobiste może stać się społecznym? Czy szept i wyciszenie mogą być równie skuteczne jak krzyk i bunt? Na te pytania szukamy odpowiedzi w 10 numerze Magazynu Zachęta Online.

OTWÓRZ

Nr 9

„Jeśli teraz nie odważymy się na wszystko, dotknie nas biblijne proroctwo, o którym śpiewał niewolnik: Bóg dał Noemu znak tęczy. Nigdy więcej deszczu — następnym razem pożar!” – pisał w 1962 James Baldwin. Cytat ten stał się inspiracją dla Marii Brewińskiej, która w 2019 roku przygotowała w Zachęcie wystawę Alienacje albo następnym razem pożar. Siedem filmów siedmiu wybitnych międzynarodowych artystów pokazywało oblicza współczesnego wyalienowania: od kwestii społecznych, rasowych po ekologię. Tej wiosny druga odsłona wystawy miała mieć miejsce w Muzeum Śląskim w Katowicach. Niestety plany uległy zmianie, a aktualność Alienacji wydaje się właśnie dziś szczególnie dojmująca. W dziewiątym numerze Magazynu Zachęta Online przypominamy m.in. tę wystawę.

OTWÓRZ

Nr 8

Tylko do najbliższej niedzieli można oglądać w Zachęcie wystawę Wideotaśmy. Wczesna sztuka wideo (1965–1976). Zapraszamy do galerii na tę wyjątkową ekspozycję, a w domowym zaciszu – polecamy najnowsze wydanie Magazynu Zachęta Online poświęcone kolekcji i kolekcjonowaniu.

OTWÓRZ

Nr 7

W niepandemicznej rzeczywistości trwałoby już 17 Biennale Architektury w Wenecji, a w jego ramach wystawa Trouble in Paradise w Pawilonie Polskim. Mimo pierwotnego planu przesunięcia otwarcia z maja na sierpień, organizatorzy zdecydowali jednak, że Międzynarodowa Wystawa Architektury – La Biennale di Venezia odbędzie się w 2021 roku. Czekając zatem na kolejne biennale, najnowsze wydanie Magazynu Zachęta Online poświęcamy architekturze – nie tylko w Pawilonie Polskim, ale też w Zachęcie.

OTWÓRZ

Nr 6

Szanowni Państwo, wróciliśmy – do Zachęty i MPZ! Na nowych zasadach, w przyłbicach, maseczkach i rękawiczkach, ale już na miejscu i dla publiczności. Uff… Od 13 maja otwieraliśmy etapowo nasze wystawy: Wideotaśmy, Ahmed Cherkaoui w Warszawie, Lekcja fruwania oraz Być jak Paul Cézanne w MPZ. Jednocześnie jesteśmy cały czas obecni online, bo nie możemy spotkać się z Wami w galerii podczas dyskusji, oprowadzań czy warsztatów. Pracujemy więc w realu i wirtualu, przyzwyczajając się do tej dwutorowości, która zapewne jeszcze chwilę potrwa. Również ten list będzie miał dwoistą formę, bo piszę go i jako pracownica działu edukacji, i jako redaktorka Magazynu Zachęta Online.

OTWÓRZ

Nr 5

„Gdybym nie zajmował się wcześniej muzyką, dużo więcej czasu zajęłoby mi dotarcie do sedna tego, co robię w malarstwie. Do sposobu rozróżniania, co jest w pracy prawdziwe. Dzięki temu można też stać się odważniejszym. Nie bać się podjęcia pewnej gry i traktowania malarstwa z rodzajem kontrolowanego zaniedbania” – mówił w 2015 roku John Lurie. Wystawę malarstwa znanego amerykańskiego muzyka, w Polsce rozpoznawalnego także dzięki filmom Jima Jarmuscha, przygotowali w Zachęcie Stanisław Welbel i Karolina Sulich. O drodze artysty od tworzenia muzyki do malowania przeczytacie w otwierającym najnowsze wydanie magazynu online wywiadzie kuratorów z artystą.

OTWÓRZ

Nr 4

„Dojrzałość poczułeś przed wiekiem Chrystusowym, czy po?” – pyta w wywiadzie Maria Brewińska Rafała Bujnowskiego. „Jasne, że po. To chyba jest związane z mentalną stabilizacją. Nie umiałbym wskazać jednego przełomowego zdarzenia, jak w filmie: oto coś się dzieje i nagle wszystko wygląda inaczej. To jest proces, bardziej nawarstwianie się niż eksplozja czy efektowny zwrot akcji”. W czwartym numerze magazynu, który skonstruowaliśmy wokół hasła „czas”, wracamy do indywidualnej wystawy artysty z 2016 roku, zatytułowanej 2066.

OTWÓRZ

Nr 3

„Wiem z doświadczenia, co to znaczy być imigrantem czy uchodźcą. […] W Petersburgu nie mam już żadnych krewnych. Nie znoszę pytania: »Czy jedziesz do domu na Boże Narodzenie?«. Bo gdzie jest ten dom?” – mówiła w 2015 roku Anna Jermolaewa. Wywiad z artystką – rosyjską dysydentką mieszkającą od 1989 roku w Wiedniu – stał się punktem wyjścia dla trzeciego numeru Magazynu Zachęta Online poświęconego różnym formom podróży.

OTWÓRZ

Nr 2

Punkt wyjścia dla drugiego numeru Magazynu Zachęta Online stanowi rozmowa ze Zbigniewem Warpechowskim – prekursorem sztuki performansu w Polsce, autorem instalacji, malarzem, poetą, filozofem. W 2014 roku, przy okazji retrospektywnej wystawy artysty To, wywiad przeprowadził Dominik Kuryłek (współkurator pokazu wraz z Joanną Kordjak). Performerski debiut Warpechowskiego miał miejsce w 1967 roku, a do jego najbardziej głośnych akcji należy m.in. Dialog z rybą (w kolekcji Zachęty).

OTWÓRZ

Nr 1

W czerwcu 2013 roku ukazał się pierwszy numer Magazynu Zachęta – periodyku poświęconego aktualnym wystawom i działaniom galerii. Dziś, gdy wszyscy mierzymy się z nowym doświadczeniem izolacji społecznej i nie możemy spotkać się z naszą publicznością na wystawach i wydarzeniach, proponujemy podróż w historię Zachęty – tę bliższą i tę dalszą. Magazyn Zachęta Online, którego premierowy numer właśnie przedstawiamy, regularnie będzie prezentował nasze zasoby – teksty, wystawy, dzieła z kolekcji, materiały dokumentacyjne, publikacje.

OTWÓRZ